Năm chiếc bánh và hai con cá - Hồng Y FX. Nguyễn Văn Thuận

Lạy Chúa, con không đợi chờ,
Con quyết sống phút hiện tại,
Và làm cho nó đầy tình thương,
Vì chấm này nối tiếp chấm kia,
Ngàn vạn chấm thành một đường dài.
Phút này nối tiếp phút kia,
Muôn triệu phút thành một đời sống.
Chấm mỗi chấm cho đúng, đời sẽ đẹp.
Sống mỗi phút cho tốt, đời sẽ thánh.
Đường hy vọng so mỗi chấm hy vọng
Đời hy vọng so mổi phút hy vọng.

WYD_Krakow2016 - Đại hội Giới trẻ Thế giới

Tôi rời khỏi Krakow để đến Zurich với tất cả những cảm xúc lẫn lộn làm hành trang, bây giờ đã là 1 tuần kể từ lúc tôi không còn ở Krakow nữa, và tôi đang ở nhà, nằm trên chiếc giường rộng rãi, êm ái, tiếng quạt máy vù vù và tôi nhớ cái giường sắt ọp ẹp chỉ độ chừng 6 tấc ở Krakow, nhớ cái phòng tắm tập thể, nhớ hàng ăn trước cửa nhà, nhớ những thùng táo đầy ắp phát miễn phí cho mọi người, và những rổ bánh mì ngao ngán mỗi bữa sáng. Phải, tôi nhớ Krakow.

Tôi đã luôn mơ ước được một lần trong đời tham dự Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới kể từ lần nhận được cây bút bi in chữ “WYD 2006 – Sydney” chị tặng. Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới (World Youth Day) là sáng kiến của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo Đệ Nhị, tổ chức lần đầu tiên ở Rome vào năm 1985 với chỉ vỏn vẹn 300,000 người tham dự với bài hát chủ đề “Resta Qui Con Noi” (Hãy ở lại bên con), vậy mà đến năm 2016 này tại Krakow đã có hơn 2 triệu khách hành hương đăng ký và có đến 19,000 tình nguyện viên được huy động.

Vì sao tôi mong muốn được tham dự Đại hội ư? Hãy tưởng tượng khi bạn được đứng giữa một rừng người trẻ đến từ khắp mọi nơi trên thế giới, từ nhiều hoàn cảnh, ngành nghề, đam mê và ngôn ngữ khác nhau, nhưng bạn cùng hướng về một giá trị thiêng liêng, lúc ấy, bạn được kết liên trong một niềm tin duy nhất, điều đó không tuyệt hay sao? Khi bạn đứng giữa những người xa lạ cuồng nhiệt, nhưng bạn lại đang cảm thấy như được ở cùng những người anh em ruột thịt, và rồi bạn nhận ra, đây đích thực là anh em mình, bạn có cùng một Người Cha. Điều này có vẻ tín ngưỡng, nhưng đích thị là như vậy, nếu bạn là một Hướng Đạo Sinh, hãy tưởng tượng cảm giác này giống như cái cảm giác ở một Jamboree quốc tế nào đó vậy, nó tương tự như vậy đó.

Tôi nhớ cái ngày nhận được email xác nhận mình trở thành tình nguyện viên của đại hội, bạn quản lý tình nguyện viên đã gửi cho tôi một tin nhắn đại loại như thế này: Chúc mừng bạn trở thành tình nguyện viên của đại hội, đường đến Krakow còn dài lắm. Quả thật là rất dài. Từ chuyện xin visa, đến chuyện xin chữ ký của Đức tổng, rồi chuyện xin nghỉ làm, rồi chuyện thu xếp các trách nhiệm và cả chuyện sắp xếp tài chính nữa. Đó là một con đường rất dài và không hề dễ dàng. Tôi đã khăn gói đến Krakow với một hành trang ngổn ngang như vậy.

Trước khi đại hội bắt đầu 1 tuần, các tình nguyện viên được đề nghị có mặt để bắt đầu các khóa tập huấn. Chúng tôi được chia sẻ các thông tin cơ bản về Đại hội, về Krakow, về khách hành hương, về những người chúng tôi phục vụ, rồi trong bối cảnh rối ren về an ninh, chúng tôi được tập huấn về chống khủng bố, và sơ cấp cứu. Với vài ngàn người tham dự khóa tập huấn, thì việc tập huấn cũng chỉ đạt ở mức độ “cưỡi ngựa xem hoa”, việc còn lại đó là cầu nguyện, xin ơn bình an để không có điều gì đáng tiếc xảy ra trong đại hội. Tạ ơn Chúa, đến khi tất cả mọi người rời khỏi Krakow, mọi thứ đều bình an.

Đã có rất nhiều bất mãn từ phía tình nguyện viên khi Ban điều phối Tình nguyện viên chưa thật sự ăn ý và hiệu quả, nhưng chuyện chưa tốt này, hãy để từng người tự cảm nghiệm. Bây giờ, tôi muốn kể về những điều tuyệt vời mà tôi đã được trải qua trong suốt hai tuần này nhé!

1 – Tình bạn.

Tôi luôn biết rằng, bằng việc cùng ăn cùng ngủ cùng sinh hoạt sẽ đưa mọi người xích lại gần nhau hơn. Đó là lý do vì sao Hướng Đạo đưa các em đi cắm trại, không phải ở cái kỹ năng dựng lều, hay nấu bếp, mà là để thắt chặt tình huynh đệ. Việc cùng sống với nhau trong 2 tuần đã giúp chúng tôi hiểu biết và yêu quý nhau hơn, hoặc…ghét nhau hơn. Đùa đấy! Dù là hai bạn Slovakia giường bên quả thật bầy hầy không chịu nổi nhưng đến phút cuối cùng khi kéo vali đi về, chúng tôi vẫn không quên ôm nhau thật chân thành và cảm ơn nhau vì được gặp nhau một lần giữa thế giới 7 tỉ người và cùng bất mãn, cùng tức cười, và cùng dùng chung ổ điện.

Tình bạn được xây dựng trên sự đồng cảm, hy sinh, và chấp nhận nhau. Đâu có ai được sinh ra và bị quy định là phải giống nhau như khuôn, chúng ta được triển nở một các hoàn toàn khác nhau, từ ngoại hình, đến tính cách, từ lối sống đến tư duy. Và việc chúng ta đồng điệu với ai đó, chấp nhận sự khác biệt của ai đó, và hy sinh một chút cái tôi của ai đó là một khởi đầu của tình bạn. Khi tình bạn bắt đầu nảy nở, những nỗi buồn, sự cô đơn, sự tẻ nhạt, sự căng thẳng, nỗi bực dọc sẽ bị đẩy lùi và tan biến, thay vào đó niềm vui, sự ấm cúng, sự bình an, và các cảm xúc tích cực khác sẽ bắt đầu được gia tăng.

Vào mỗi buổi tối, khi đi tắm cùng các bạn hoặc cũng có khi một mình, tôi đã thầm cảm thấy thật hạnh phúc biết bao, hay lúc đi bộ về nhà, dù gót chân rã rời, tôi có khi phải thốt lên “hên là có mọi người, Krakow còn dễ thương”. 

Bởi, tình bạn là một điều kỳ diệu có thể tạo ra.

2 – Sự bình an trong tâm hồn.

Vốn dĩ có quá nhiều thứ trong cuộc sống cướp mất sự bình an trong tâm hồn mỗi người. Ví dụ như với tôi, mỗi sáng thức dậy, tôi bắt đầu phải suy nghĩ làm sao để kiếm được nhiều tiền cho tổ chức, để các em có thêm thư viện, chuyện giấy phép, chuyện cái bàn cái ghế, chuyện phải làm vui lòng ai đó, chuyện phải cứng rắn với ai đó, chuyện phải đưa ra các thể loại quyết định. Rất nhiều thứ trong cuộc sống thường nhật đẩy lùi bình an trong tâm hồn chúng ta và để cho sự bất an xâm chiếm. Chúng ta lo lắng bị ghét, bị hờn dỗi, bị từ chối, bị la mắng, bị xấu hổ, bị thất bại. Chúng ta lo sợ quá nhiều thứ, đến nỗi chúng ta cho rằng sự bất an này là bình thường và chúng ta phải chấp nhận nó. Chúng ta quên mất cái cảm giác bình an thật sự. Chúng ta không còn vui với người vui và khóc với người buồn.

Suốt hai tuần lễ ở Krakow, tôi không ngừng hỏi Chúa: Chúa muốn gì ở con, Vì sao con có được cơ hội này, Con có thể làm được gì nữa cho con, cho anh em, Chúa muốn nói gì, Chúa muốn con đi đâu, Liệu đây có phải là quyết định đúng, Liệu con có thật sự vô tư trong mọi chuyện, Liệu con có đang lợi dụng Chúa,…Tôi không ngừng đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời. Cho đến buổi chiều ngày thứ bảy đó sau khi xưng tội trong công viên với một trận khóc lóc thảm thiết, tôi tìm được cho mình sự bình an thật sự. 

“Trong một bối cảnh, rào cản, chỉ cần con cố gắng hết sức. Thiên Chúa luôn ban cho con người nhiều hơn những thứ họ xứng đáng được nhận”.

Thật khó để mô tả trạng thái bình an này, nhưng đó là cái cảm giác bỗng chốc, bạn thấy tâm hồn mình thật nhẹ nhõm, thật thư thái, bạn thấy bạn được chúc lành và được sai đi.

3 – Quá khứ, hiện tại, và tương lai.

Trong buổi gặp mặt với các tình nguyện viên, Đức Thánh Cha Phanxico, tôi hay gọi Ngài là người thương, vì Ngài đã và đang sống một cuộc đời chứng nhân đẹp đẽ nhất mà tôi từng được thấy và chứng kiến. Trong buổi gặp mặt đó, Đức Thánh Cha gọi chúng tôi, những người trẻ là “Tương Lai” (Futuro) với hai điều kiện là “Ký ức” (Memoria) và “Sự can đảm” (Coraje).

Một người không có ký ức thì không thể có tương lai và một người có tương lai là một người có can đảm để sống hiện tại.

Bao nhiêu lần, chúng ta không dám sống cái hiện tại của mình chỉ vì lo sợ thử thách? Bao nhiêu lần, chúng ta lẩn tránh sứ mệnh của mình vì không dám tự chèo lấy con thuyền của mình? Bao nhiêu lần, chúng ta núp bóng ai đó với hy vọng tai ương sẽ chừa mình ra?

Tôi, chính tôi đã nhiều lần từ chối những thách thức và chông gai, vì sự yếu đuối của chính mình. Thật không dễ dàng gì để nhận mình yếu kém. Lại càng không dễ dàng gì để thật sự đối mặt với con người nhạt nhẽo và yếu đuối của mình và quyết định đứng lên, phải sửa đổi thôi! Vì lời nói lúc nào cũng dễ dàng nên chúng ta thường chọn nói hơn là làm. Lúc nào đó, khi bạn thấy tôi đang bận lẩn trốn thực tại, xin hãy giúp tôi thức tỉnh.

Memoria + Coraje = Futuro

4 – Auschwit.

Ai cũng biết Auschwit là trại tử thần khủng khiếp trong thời Đức Quốc Xã, là nơi hàng triệu người bị giết. Bạn biết đó, chúng ta không tạo ra sự sống, vì vậy chúng ta không thể cho mình cái quyền cướp đi sự sống của bất kỳ ai khác. Giết người là tội ác không thể chấp nhận được.

Vì Đức Thánh Cha sẽ đến thăm trại Auschwit nên tất cả các buồng giam (nơi được cải tạo thành phòng triển lãm) đều bị đóng cửa và an ninh thắt chặt. Tôi đến thăm Auschwit vào một buổi chiều trong tuần, có rất đông khác hành hương đang ở đây, sự nhộn nhịp bất thường này, niềm vui không thể che giấu của những người trẻ này, vô hình chung đã đẩy lùi phần nào sự thê lương và bất hạnh của nơi này. Nhưng bạn biết đấy, “những bức tường biết nói”. Bạn dường như vẫn còn ngửi thấy mùi tanh lợm của máu, mùi mồ hôi của những con người bị ép lao động đến kiệt quệ, tiếng khóc nghẹn ngào, tiếng thì thầm an ủi, tiếng la hét của những con người tự cho mình cái quyền chà đạp người khác, bạn dường như có thể cảm thấy nỗi tuyệt vọng từ những ô cửa sổ cũ kỹ…

Con người đã từng đối xử với nhau tàn nhẫn đến như vậy.

Lịch sử liệu có đang lặp lại? Chúng ta học được gì từ cái trại tử thần này?

Tôi học được gì khi đứng trước câu chuyện của Thánh Maximilian Kolbe, người đã đổi mạng sống của mình để một tù nhân khác được sống? Tôi đã học được gì khi đứng trước phòng thí nghiệm trên người sống để tìm ra thuốc chữa bệnh? Tôi đã học được gì từ những hàng rào kẽm gai?

Tôi đã nhận được nhiều hơn số tiền vé máy bay phải bỏ ra để đến Krakow, tôi cũng đã nhận lại nhiều hơn những niềm vui, nhiều hơn những phiền muộn mà tôi bỏ lại sau lưng để lên đường đến Krakow. 

Vào một giai đoạn nào đó của cuộc sống, bạn cần bức ra những thói quen thường nhật, làm một vài chuyện bạn chưa từng làm, và để thử những thứ hoàn toàn mới mẻ, có thể bạn thích hoặc không thích, nhưng bạn cần làm mới chính mình, đẩy mình đến những giới hạn mới, để điều chỉnh lại bản đồ cuộc đời mình. Đi tìm sứ mệnh cuộc đời mình, để nhận ra mình đã sống tệ như thế nào.

Bạn hỏi tôi “Bạn luôn rất tín ngưỡng như vậy từ lâu, hay đã có biến cố gì làm bạn trở nên tín ngưỡng như vậy?”.

Bạn biết không, chúng ta thường “theo” (follow) nhưng không mấy hiểu biết (understand). Chúng ta có một niềm tin khô cứng và rập khuôn mà không hề hiểu gì về Người. Chính vì vậy, chúng ta thường bỏ của chạy lấy người vì những ràng buộc và luật lệ. Nhưng khi chúng ta chợt nhận ra, Người chỉ có 1 điều luật duy nhất, đó là “yêu thương”. Làm sao có thể không yêu người đã chết vì yêu?

Đôi khi, chỉ cần đi, còn lại cả thế giới, cứ để Chúa lo. Vậy thôi.

09.08.2016

Thương nhớ Krakow

Những ngày buồn

Những ngày buồn trong đời thì nhiều lắm, có những ngày con buồn tới mức chẳng muốn làm gì, Chúa ạ, cứ thế nhìn ngày trôi, người qua.

Noel năm nào con cũng xin nhiều lắm, con xin đủ thứ trên trời dưới đất, năm nay con lại xin, con cũng xin nhiều, có khi nhiều hơn cả năm ngoái nữa, nhưng cái khác là, năm nay, con hiểu được giá trị của một mơ ước thành sự. Đó là cảm giác kiểu giống như "ừ nhỉ, đôi khi chỉ cần mở miệng ra xin là sẽ được thôi". Con không biết nữa, nếu như Chúa thật sự thấy thời điểm đến, và con xứng đáng, xin Chúa hãy gửi cơ hội đến. Con chỉ xin, mọi thứ được theo ý Chúa, vậy thôi ạ!

Nước Ý của tôi - Phần 4: Lucca, Pisa và người bạn cũ

Tôi dành tặng bài viết này cho chị Thảo, cảm ơn chị vì những tiếp đón vô cùng chu đáo của chị trong chuỗi ngày lang thang ở Ý của tôi.

---

Tôi có khoảng hai tuần vừa làm việc vừa lê la ở Ý, tôi không dự tính đến Lucca vì thời gian thì ít mà những nơi tôi muốn đến thì nhiều, nhưng rồi mẹ nói nên ghé qua thăm chị một chút, cũng là để bố mẹ chị ở nhà có dịp gửi ít đồ cho chị, những món đồ nhỏ, nhưng là tấm lòng của người cha người mẹ cho con xa nhà. Vậy là tôi nghe mẹ, tôi báo với chị tôi sẽ đến Lucca ở với chị một đêm.

Tôi rời Grosetto để đến Pisa trong tâm trạng một chút hụt hẫng, một chút cô độc và đói, hôm đó là lễ tro, nên tôi nhịn ăn sáng, thật ra lễ tro chỉ là một chuyện, nhưng hết tiền thì mới là chuyện làm tôi đắn đo. Đến Pisa, tôi ngao ngán nhìn cái vali 30 ký của mình nặng chình chịch chỉ chực chờ vỡ bung vì tôi đã cố nhét quá nhiều thứ trong đó. Nên tôi đã quyết định mua vé đi thẳng đến Lucca và đinh ninh trong bụng là sẽ bỏ qua Pisa dù đã đến nhà ga của thị trấn này.

Ngồi tàu đến Lucca mà lòng cứ tiếc tiếc “Vi ơi, mày mới bỏ sót Pisa đó gái”, tôi tự nhủ, thôi vậy, về nhà coi hình cho đỡ tiếc vậy, tôi sẽ giấu nhẹm mọi người ở nhà cái chuyện đi ngang qua Pisa luôn, tôi tính là tính như vậy. Tàu đến ga thành phố Lucca vào lúc gần 12g trưa, nhìn chị vội vã chạy đến ga đón tôi sau giờ dạy mà lòng tôi áy náy khủng khiếp, lúc đó tôi vừa đói vừa mệt, tôi cũng không nhớ mình có kịp cảm ơn chị không nữa.

Chị Thảo, gia đình chị sống ngay cạnh nhà tôi, tức là từ hồi nào lọt lòng mẹ tôi đã biết chị, chị lớn hơn tôi nhiều tuổi, chị đi tu cũng lâu, nên tôi cũng không có nhiều kỷ niệm với chị, tôi chỉ nhớ nhà chị trước đây có nuôi hai con chó rất ngoan, con Đen và con Vàng, rồi sau này con Vàng chết còn con Đen thì bị người ta bắt mất, tôi cũng nhớ mẹ chị mỗi lần đi chợ về sẽ gọi lớn “anh ơi em về rồi”, tôi cũng nhớ những buổi tối nhà chị hội họp hay hát thánh ca nghe rất sốt sắng, và tôi cũng nhớ một ngày nọ tôi không thấy chị nữa, chỉ nghe mẹ nói chị Thảo đi Ý tu rồi, từ đó, tôi không gặp lại chị, mãi đến cách đây vài năm, trước khi khấn trọn, chị được về thăm nhà một tháng, lúc đó, tôi mới gặp lại chị.

Tôi đến nhà dòng chị đúng lúc cả nhà chuẩn bị ăn trưa. Đó là một dòng nữ cổ kính và to lớn, cảm giác bước vào giống như một toà lâu đài cũ trong phim vua chúa xưa của châu Âu vậy, kiểu lâu đài của bá tước hay hầu tước gì đó, không hoành tráng như cung điện nhà vui, nhưng rất tôn nghiêm, rộng lớn và im ắng. Chị dẫn tôi vào nhà nguyện cất đồ rồi hối thúc tôi đi ra ăn trưa cùng với cả nhà. Cả nhà có 6 – 7 sơ thì hầu hết đều là U70, chỉ có chị và một sơ người châu Phi nữa là U30 thôi, chị nói ở đây là vậy, khủng hoảng ơn gọi, khi mà giới trẻ từ chối lời mời gọi của Chúa, và chọn một cuộc sống vì mình nhiều hơn, thì nhà dòng nào rồi cũng tiêu điều như vậy. Đó là bữa ăn trưa ngon nhất mà tôi được thưởng thức ở Ý, bởi đó là bữa cơm gia đình ấm cúng, đó là bữa cơm mà mọi người cầu nguyện trước khi ăn và tạ ơn sau khi ăn xong, và đó là bữa cơm mà tôi thấy bà sơ 70 tuổi lụm cụm lột quýt cho bà sơ 90 tuổi.

Khi nghe tôi kể tôi đã quyết định bỏ lỡ Pisa, chị tiếc nuối bảo tôi đi thay đồ cho thoải mái, chị sẽ bắt bus đưa tôi đi Pisa, đã đến Ý rồi thì đừng bỏ qua những cái như vậy. Vậy là trong lúc tôi sắp xếp đồ đạc và thay đồ, chị đi xin phép bề trên đưa tôi đi Pisa chơi.

Căn phòng tôi ở là một căn phòng chắc dùng để tiếp khách, những chiếc giường đơn bằng sắt giản dị với bộ ra trắng và một chiếc gối, trên tủ đầu giường là tấm hình chân phước Elena Guerra, đấng sáng lập dòng Chúa Thánh Thần, tức là nhà dòng tôi đang ở.

Pisa cách Lucca chỉ khoảng 30 phút đi xe bus, nếu đi tàu thì nhanh hơn, nhưng hôm đó chuyến tàu từ Lucca đi Pisa bị huỷ do quá ít khách nên chúng tôi đi bus. Trên chuyến xe bus vắng tanh vòng vèo qua những con đồi, đây là lần đầu tiên tôi nói chuyện với chị nhiều như vậy. Tôi kể chị nghe những mẩu chuyện rời rạc ở giáo xứ chúng tôi, những người quen mà cả chị và tôi đều biết, tôi kể với chị lý do vì sao tôi được đi Ý, rồi tôi dự tính những gì khi tôi về, tôi đã suýt khóc khi nói với chị những dự tính mịt mờ của mình. Rồi chị cũng kể tôi nghe những ngày chị ở đây, những khó khăn khi học tiếng Ý, những ngày sống đời ơn gọi, những người bạn của chị ở đây. Có một điều chị nói mà tới giờ tôi vẫn chưa làm dù càng ngẫm càng thấy đúng, chị bảo tôi nên viết lại nhật ký tôi nói chuyện với Chúa, chỉ cho riêng tôi thôi, để những lúc sóng to gió lớn ở đời, tôi lấy ra đọc lại và chiêm nghiệm, Chúa đã yêu tôi biết dường nào. Tôi chưa làm được điều này, tôi cũng không biết nữa, tôi vẫn chưa cảm thấy thôi thúc cho lắm.

Pisa là một thị trấn nhỏ xíu thuộc vùng Tuscany, chỗ ngày nhỏ tới nỗi mọi người chỉ dành khoảng vài giờ, giỏi lắm là một ngày đế đến nơi này tham quan chụp hình, chủ yếu là thăm cái toà tháp càng lúc càng nghiêng – Pisa. Tôi không vào tháp vài phải tốn 12 euros để mua vé vào, hai chị em thấy phí quá nên chỉ đứng chụp hình bên ngoài rồi thôi, chị dẫn tôi vào nhà trưng bày gần đó để xem cho kỹ người ta giải thích về cái tháp thế nào, nhưng do cũng đang trùng tu gì đó, nên chỗ này cũng ngổn ngang, bụi bặm, tôi bắt đầu không ưa cái thể loại nghiêng này rồi. Trong quần thể di tích này còn có nhà thờ chính và giếng rửa tội nổi tiếng, khi vào cổng thì chị được miễn vé, còn tôi phải mua vé, vì chị là tu sĩ còn tôi là thường dân, tôi thấy bất công hết sức, chẳng phải thường dân cũng đang sống đời sống ơn gọi sao…chắc thấy tôi ấm ức nên chị cười xuề xoà nói để chị mua vé cho, thành thử tôi ngay lập tức chuyển từ ấm ức sang áy náy. Khổ ghê chưa.

Chúng tôi rời Pisa chóng vánh như khi chúng tôi đến, phải bắt kịp bus để về lại Lucca cho kịp giờ lễ chiều, trước lúc lên xe, tôi ngoái đầu nhìn lại một lần cuối tháp nghiêng, nhà thờ cổ và giếng rửa tội, những người trẻ nằm phơi nắng trên thảm cỏ xanh ngắt, những thứ đó có vẻ lạc lõng kỳ lạ giữa thị trấn đầy xe hơi, hàng lưu niệm và những người trẻ với Iphone tai nghe.

Thánh lễ ở Lucca là thánh lễ buồn nhất tôi tham dự, tôi đói bụng, lại đói bụng, tôi không hiểu cha đang nói cái gì, tôi cũng chẳng đọc được kinh với mọi người, lại lại cảm thấy lạnh lạnh vì áo mình mỏng quá.  Cuối nhà thờ có để một bức tượng Chúa – người ta gọi là Gương Mặt Thánh, vì bức tượng này trôi dạc vào bờ biển từ khá lâu về trước, mấy lần người dân tưởng là rác nên đẩy lại ra biển, nhưng bức tượng cứ tấp vào bờ biển ở Lucca, nên người dân tin rằng bức tượng muốn ngự lại đây, thế là người vớt lên và mang vào nhà thờ. Trải qua bao nhiêu thế kỷ bức tượng vẫn không hề bị mai một, cho nên người ta gọi bức tượng này là Gương Mặt Thánh và là biểu tượng của thành phố Lucca.

Lucca là một thành phố giản dị ở Ý, không phải thành phố du lịch nên dân chúng ở đây cũng rất hiền hoà. Ở đây lại có nhiều dòng tu đặc nhà tổng nên thành phố cũng tự dưng mang dáng dấp thánh thiện hẳn, gần nhà dòng chị Thảo là một trại cải tạo thanh thiếu niên, chị kể, thỉnh thoảng cũng có vài đứa trốn trại nhưng dễ gì, chạy dọc hàng rào cũng đuối rồi, mà quả thật như vậy, buổi chiều đi bộ thôi tôi cũng đuối đơ hàng rồi. Khổ thân tụi nhỏ.

Đây không phải là lần đầu tiên tôi ngủ lại một nhà dòng, ở Việt Nam, gia đình tôi cũng hay lên dòng Biển Đức nữ ăn tết cùng các sơ, nhưng đêm hôm đó là đêm bình yên nhất mà tôi trải qua ở Ý, tôi nằm một mình trong căng phòng lạ, nhìn ánh đèn đường hắt qua chấn song cửa sổ, nghe hơi ấm máy sưởi phải từng đợt, lắng nghe sự yên tĩnh, tiếng đọc kinh đâu đó vang lại, đó là lần đầu tiên, tôi chìm trong bóng tối giữa căn phòng xa lạ và không hề cảm thấy sợ ma, có lẽ vì lúc đó tôi cảm nhận được sự hiện diện của Chúa rất gần, giấc ngủ đến, dập tắt những suy nghĩ, những kế hoạch và những lời thoại rời rạc với “anh Jesus”, tôi đã ngủ một giấc ngủ bình an cho đến khi báo thức kêu tôi dạy đi lễ sớm.

Tôi tạm biệt Lucca với cái ôm siết chặt của chị, với lời cầu chúc bình an và lời hứa cầu nguyện cho tôi của chị. Tự nhiên tôi cảm thấy ngậm ngùi, giống như tôi sắp, sẽ rời xa một người bạn lâu năm và giống như không biết đến bao giờ mới gặp lại nhau. Đến giờ, thỉnh thoảng khi về lại Việt Nam, những đêm buồn buồn với ngổn ngang những kế hoạch chưa đâu ra đâu, tôi nhớ lại đêm bình an ở nhà dòng Spirito Santo ở Lucca, tôi nhớ cái trạng thái bình an đó. Thỉnh thoảng đi siêu thị ở Việt Nam, bắt gặp bánh phô mai cắt theo kiểu Âu, tôi nhớ tới chị.

Bởi vậy, cuộc sống hợp tan, không làm gì được cho nhau thì chỉ có thể dùng lời nguyện, nhắn gió gửi mây không bằng nhờ Chúa quan tâm chăm sóc đặc biệt những người xa.

Tôi đã đến Lucca và Pisa như vậy, có những đêm ở Sài Gòn, tôi lại nhớ thương.

-Tâm Vũ-

Lan man

Chúa ơi, nếu chỉ cần đơn giản là tin và vứt hết những thứ sân si ở đời, chắc sẽ chẳng có ai lạc đạo đâu. Nhưng theo Chúa mà không vứt bỏ được hết những thứ bụi trần, con cảm thấy băn khoăn quá. Đôi khi con thấy tin là một chuyện, còn sống đức tin lại là một cảnh vực hoàn toàn khác, quá xa vời, quá cao siêu.

Nhiều lúc con thực hiện mấy cái dự án này nọ, mấy cái phi vụ từ thiện, đúng là mình chẳng sơ múi gì được hết, nhưng mà sao vẫn thấy khó khăn quá! Con không biết, liệu những thứ con đang làm, có phải là điều làm Chúa vui lòng không nữa.

Chúa ơi, con vẫn muốn tự hỏi, cuộc đời con, Chúa muốn con đi đâu và làm gì để vinh danh Chúa đây? Chúa nói hoa huê ngoài đồng mà Chúa còn chăm lo cho nó đẹp như vậy huống hồ là con cái Chúa, nhưng hình như nỗi lo cơm áo gạo tiền nhiều quá con vẫn còn cứ lưỡng lự theo Chúa.

Dẫn con đi, dẫn con đi theo Chúa, Chúa nha!

Phnom Penh - Chuyến đi để lớn lên

Tôi vội vàng kéo va li ra khỏi nhà sau chuyến huấn luyện ngắn ngày ở Củ Chi để đến Phnom Penh, đó là một ngày nắng đẹp và đầy háo hức; xe gần như chỉ còn chờ mỗi tôi nữa là sẽ xuất phát. Phnom Penh đón tôi trong màn đêm khô hanh và không quá náo nhiệt, một chút xe máy, một chút xe hơi, người ta nói tiếng Việt trọ trẹ, tôi thấy tức cười vì âm sắc vần “ư” dường như xuất hiện ở mỗi câu chữ của người Cambodia. Tôi bắt đầu nhớ nhà.

Tôi nhận lời Eljay, chủ tịch SIGNIS Châu Á, tham gia chuyến tập huấn cấp kỳ dành cho các VJ trẻ tuổi, cùng niềm tin Thiên Chúa giáo muốn dùng truyền thông để loan báo tin mừng và hoà bình. Tôi cứ tưởng tôi sẽ có những buổi tối lang thang khắp các nẻo đường Phnom Penh để ngắm nhìn cuộc sống của những người “anh em”, hay chí ít là bắt chuyến xe đi Siem Reap thăm thú cái gọi là Biển Hồ, Angkor Wat, hay tệ thì cũng phải là Angkor Thom. Tôi còn tính sẽ đi ra chợ Central market mua lạp xưởng cho mẹ, hay ghé ngang cung điện nhà vua chụp tấm hình làm kỷ niệm “coi như là…”. Tôi còn tưởng mình sẽ đi nát Phnom Penh City để xem xứ người ta phồn hoa như thế nào, cầu cống ra sao, hay chí ít thì cũng đi vào thử cái shopping mall xem thử hàng hiệu xứ Cam bày biện ra làm sao.

Ngược lại với mấy cái tính và tưởng của tôi, nguyên ngày đầu tiên chúng tôi chỉ ngồi trong nhà, chia sẻ về những gì rất riêng của mỗi người, gia đình, học hành, công ăn việc làm, bạn bè, cái thích, cái không thích. Chỉ đơn giản vậy thôi, nhưng không hiểu sao tôi thấy yêu hơn người bạn Lào chung phòng của mình, người lúc nào cũng vui vẻ nhưng khi nhắc đến chuyện chồng con lại muộn phiền, tôi thấy yêu hơn anh bạn Indo hay cười, bẽn lẽn nhưng lại rất thẳng thắng và khiêm nhường khi nói với mọi người rằng tôi không học hành thành công và tôi chỉ bắt đầu với vị trí của anh chạy việc vặt trong văn phòng, và giờ thì sao, bạn là thần tượng của mọi người với kỹ năng dựng phim đỉnh của đỉnh, tôi thấy yêu hơn chị bạn người Mã Lai khi chị nói chị là một người mơ mộng, chỉ cần nghe chị có thể tưởng tượng ra hành trình của người kể, tôi thấy yêu hơn anh chàng Myanmar hiền lành và điệu đà, cứ mỗi lần hỏi về cô con gái 4 tuổi là lại cười thẹn thuồng, tôi thấy yêu hơn anh bạn Cam bu chia cười cười nói với tôi anh ta nói được tiếng Việt. Chỉ giản đơn vậy thôi, chúng tôi hiểu nhau hơn, chúng tôi quý nhau hơn, và quan trọng hơn, chúng tôi học cách chấp nhận lẫn nhau, bắt đầu bằng nụ cười mỗi buổi sáng, nắm tay cầu nguyện mỗi buổi chiều.

Chúng tôi bắt đầu những bài học đầu tiên với việc chụp hình, chúng tôi học cách nhận biết những yếu tố làm nên một bức hình đẹp, nào là khoảng cách, góc chụp, ánh sáng, tỉ lệ, vân vân, rồi chúng tôi chạy toả ra đường, chụp lại cái thế giới quan của mình, hỏi xem người nhìn có thấy cái thế giới mà chúng tôi thấy khi chụp không, có thấy cái lá tự nhiên đẹp hơn không, có thấy cô bé con cười đẹp hơn không, hay có thấy cái nhà tự nhiên nghiêng nghiêng lãng nhách không. Chúng tôi học bằng cách cứ 45 phút lại chạy ra đường một lần, rồi hễ gặp nhau trên đường lại cười cười gãi đầu hỏi bạn làm tới đâu rồi, chưa tới đâu hả, thôi vậy chụp nhau một tấm đi, được hôn?! Rồi chúng tôi lại chạy ra đường tìm tìm xem chụp cái gì để thể hiện được chủ đề “truyền thông cho hoà bình”, tôi khoái chí chạy về đầu tiên, ai dè tới hồi ngồi xem lại thì mới phát hiện ra mình lạc đề. Những bài học đầu tiên, nhiều hơn chỉ là chụp hình.

Chúng tôi học cách quay phim và làm việc nhóm, chúng tôi được trao cho những công cụ khác nhau, từ đơn giản đến cao cấp, tôi còn nhớ nhóm tôi được giao đi phỏng vấn anh phụ trách chương trình “Messenger” chỉ với cái điện thoại Nokia Xpress 3.2 mp của mình, ấy vậy mà cũng thành một bài phỏng vấn ngon lành, được vỗ tay lộp độp, khen dựng hay, câu hỏi tốt, diễn đạt hoàn chỉnh này nọ, thấy vui vui vì hình như mình đang học một bài học mới, công nghệ là quan trọng nhưng đừng để công nghệ làm bạn chùng chân. Tôi thấy hay quá sá, thế là buổi chiều tôi và bạn cùng nhóm hăng hái xách cái DSLR của bạn đi phỏng vấn anh lái xe tuk-tuk, lần đầu tiên tôi thấy cái cảnh hỏi bằng tiếng Việt, trả lời bằng tiếng Khmer và phụ đề tiếng Anh, tôi nể anh bạn cùng nhóm tôi quá trời!

Ngày hôm sau chúng tôi đi thăm và “quay ngoại cảnh” trường học của nhà dòng Don Bosco, nhìn thấy các em học mà chơi, ngăn nắp và hồn nhiên, tôi mừng quá, vì cứ tưởng trường dòng thì sẽ khắc khe lắm, nào ngờ, các em ra chơi cứ la cứ hét loạn cả lên mà chẳng ai thấy phiền, ngược lại, vào giờ học rồi thì dãy mẫu giáo hay dãy cấp 1 đều im phăng phắt và ê a tiếng đọc bài, tôi vui quá vì ở nơi nào đó, tuổi thơ vẫn được dạy dỗ trên cả tử tế. Buổi chiều chúng tôi đi thăm nhà tù S21 nơi tập trung, tra tấn và xử tử các tù nhân dưới chế độ Pol Pot, tôi thấy sợ quá, tôi cứ đi sơ sơ bên ngoài mà đâu có dám vào trong, vì giường sắt vẫn còn đó, xiềng xích đó, đinh búa, hộp cưa méo mó vẫn còn đó, không biết do tưởng tượng hay có thật, đôi lúc tôi còn nghĩ mình nghe thấy mùi tanh lợm của máu me, hay có lẽ chỗ tôi đang đứng có người đã từng bị tra tấn tới chết cũng nên, tôi bước vội qua những gương mặt tù nhân, những ánh mắt hoang mang, những gương mặt chắc không ít người vô tội, tôi tự hỏi nếu là mình, chắc mình chẳng thể đứng nổi dù chỉ 1 ngày. Tôi ngồi hơn 1 tiếng đồng hồ, xem đoạn phim tư liệu về thời kỳ đen tối của người Cam bu chia, để rồi cứ day dứt mãi câu nói của người phụ nữ mất cả con trai lẫn con dâu “tôi sống đến từng này tuổi, tôi hiểu được vì sao con người ta yêu thương nhau, chồng yêu vợ, vợ yêu chồng, tôi hiểu được rất nhiều thứ, nhưng tôi vẫn không hiểu được vì sao họ bắt bọn trẻ phải xa nhau, vì sao họ bắt con tôi”; hay lời kể của một nhân chứng lịch sử “đó là cái thời mà mọi người mất niềm tin vào nhau, không ai muốn nói với ai điều gì, vì họ sợ sẽ có ai đó nghe được và giết họ mất”. Tôi nhìn chiến tranh chống chế độ Pol Pot bằng một cái nhìn hoàn toàn khác, từ rày tôi dành cho họ một sự tôn trọng đáng kể, vì qua bao đau thương, họ vẫn rất cởi mở, hiền lành, và nhiệt thành, họ cũng rất dấng thân và hy sinh cho nhau. Tôi tự nhắc nhở mình khen mình thì cũng tốt thôi, nhưng hiểu xem người ta nghĩ gì cũng rất quan trọng nữa.

Hai ngày cuối cùng, chúng tôi dành thời gian đi thực địa tại một khu ổ chuột nhếch nhác, đến nỗi vị tập huấn viên người Ấn Độ còn phải thốt lên “tôi không ngờ lại có một nơi ô nhiễm và nhếch nhác như thế này. Ở Ấn Độ chúng tôi có rất nhiều những khu ổ chuột, nhưng đến mức như vầy thì chưa bao giờ”, rồi tôi được gặp người phụ nữ Nhật dành 10 năm cuộc đời mình để phục vụ cho một nơi như thế, họ đơn giản chỉ là mở trường mẫu giáo để trẻ con mỗi ngày được uống sữa, ăn uống tử tế và đi tắm trước khi về lại nơi chật chội, hôi hám đó. Họ chỉ đơn giản mở những buổi tập huấn vào cuối tuần để dạy những bà mẹ trẻ vệ sinh, dinh dưỡng, chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em. Họ chỉ đơn giản dạy những bà mẹ đơn thân cách làm kem, làm bánh rotti rồi cấp vốn cho các bà mẹ này đi bán để thay đổi cuộc đời. Chỉ đơn giản vậy thôi, trong suốt 10 năm, họ âm thầm cống hiến. Người phụ nữ đó đã nói một điều mà tôi cho rằng chắc tôi sẽ khó mà quên được “Tôi đâu có chọn Cam bu chia để đến, nhưng vì tôi là người Công Giáo, và Thiên Chúa gửi tôi đến đây, tôi tin vậy…Tôi làm việc với những người nghèo và họ cho tôi sức mạnh cũng như năng lượng”.

Chương trình một tuần, mỗi ngày chúng tôi làm việc từ 7 – 8h sáng và lê lết về phòng ngủ có khi 2 – 3h khuya, tôi nhớ đêm cuối cùng, nhóm 4 đứa chúng tôi hoàn tất phim lúc 4h, và dường như tôi đã không hề thay đồ khi về đến khách sạn. Nhiều lúc tôi cũng nghĩ, quái lạ, đi như vậy có thêm được lương bổng hay có bằng cấp gì đâu mà chúng tôi, tất cả chúng tôi lấy đâu ra mà nhiều năng lượng và nhiệt huyết đến vậy để làm việc gần 20 giờ mỗi ngày.

Ngày Chúa nhật cuối cùng tôi ở lại, mở mắt dậy chị bạn người Lào đã đi từ lúc nào, tôi tự dưng thấy mất mát lạ lùng, người bạn vui vẻ mỗi sáng lại khều khều tôi dậy, hay tôi lại nắm ngón chân chị giật giật hỏi chị dậy chưa, người bạn mà 3 đêm liền phải dậy giữa chừng mở cửa cho tôi, vì nhóm tôi thiếu hiệu suất quá, rồi hai bạn Myanmar và Indo đã dung dăng dung dẻ đi tháp tùng Giám mục đi ra ngoại ô, rồi chị Mã Lai vội vội vàng vàng ôm chào tôi, hẹn gặp tôi ở Việt Nam vào tháng 12, rồi tôi cũng ngượng ngùng vẫy tay chào cô bạn Myanmar nhỏ tuổi, dễ thương với cá tính tomboy, bắt tay thật chặt chào vị huấn luyện viên người Ấn Độ, bắt tay cảm ơn Eljay vì cơ hội có một không hai vô giá này, nắm tay Kanya cảm ơn chị đã ta bà cùng chúng tôi đi lễ nhà thờ, đi ra chợ bán sỉ, rồi dẫn chúng tôi đi ăn thức ăn nhanh chính hiệu Cam bu chia. Tôi bùi ngùi kéo va li một mình ngồi trên chiếc tuk-tuk mà bình thường 6 đứa chen chúc nhau.

Tôi tạm biệt Phnom Penh và những người bạn trong ánh nắng vàng rực rỡ, gió mơn man và một sự bùi ngùi không nhẹ trong lòng. Tôi vẫn cứ thấy tiếng vì chưa gặp lại được anh chàng nhiếp ảnh gia tài năng và cá tính mà nghê đồn đâu đó là người gốc Việt. Ngồi trên xe gà gật mà tôi cứ tiếc vậy đó. 7 ngày trôi qua cứ tua thật nhanh trong đầu như một cuốn phim đẹp đẽ bạn không nỡ tắt khi đã hết. 7 ngày trôi qua, đi từ bất ngờ ngày đến bất ngờ khác, tôi thấy mình lớn lên.

Tôi sẽ nhớ, nhớ hết mọi người, vì đã khoan dung với tôi, một người trẻ khiếm khuyết và nông cạn.

-Tâm Vũ-

Tranh Luận - Dũ Lan LÊ ANH DŨNG

-Bài viết sưu tầm từ báo Công Giáo & Dân Tộc-

"Người ta thấy Thượng Đế mỗi ngày chỉ có điều họ không nhận ra Ngài - People see God everyday, they just don't recognize Him"

Pearl Bailey (nữ nghệ sĩ Mỹ, 1918 - 1990)

Đây là một chuyện tôi nghe :

Một vị giáo sư thách thức sinh viên trả lời câu hỏi này:

- Có phải Thượng Đế tạo ra mọi thứ đang hiện hữu?

Một sinh viên mạnh dạn đáp :

- Thưa thầy, đúng vậy.

- Nếu Thượng Đế tạo ra mọi thứ, vậy thì Thượng Đế cũng tạo ra tội ác, vì tội ác đang hiện hữu. Như thế, Thượng Đế ác chứ không thiện.

Trước lập luận này, sinh viên kia nín lặng. Vị giáo sư đắc chí, huênh hoang với cả lớp rằng ông đã chứng minh thuyết Thượng Đế sáng tạo vạn vật là một huyền thoại.

Một sinh viên khác bèn giơ tay :

- Em hỏi thầy một câu được không ạ?

- Mời anh.

- Thưa thầy, lạnh có hiện hữu không ạ?

- Sao lại không? Anh chưa bao giờ bị lạnh ư?

- Thưa thầy, thật ra lạnh không hiện hữu. Theo luật vật lý, cái mà chúng ta cho là lạnh thực sự là thiếu nhiệt. Không độ là tình trạng hoàn toàn không có nhiệt, khi đó cơ thể trơ ra và không thể phản ứng lại. Chúng ta tạo ra chữ "lạnh" để diễn tả trạng thái thiếu nhiệt. Cho nên lạnh không hiện hữu.

Sinh viên ấy lại hỏi :

- Thưa thầy, bóng tối có hiện hữu không?

- Ồ, hiển nhiên là có chứ!

- Thưa thầy, thật ra bóng tối không hiện hữu. Bóng tối chỉ là tình trạng không có ánh sáng. Chúng ta có thể nghiên cứu ánh sáng chứ không nghiên cứu được bóng tối. Chúng ta có thể dùng lăng trụ (prism) của Newton để tách ánh sáng trắng ra thành nhiều màu và nghiên cứu độ dài sóng (wavelengths) khác nhau của mỗi màu. Chúng ta đo được ánh sáng nhưng chúng ta không đo được bóng tối. Chúng ta tạo ra chữ "bóng tối" để diễn tả trạng thái không có ánh sáng.

Sinh viên ấy lại hỏi :

- Thưa thầy, tội ác có hiện hữu không?

- Thì tôi đã nói là có. Chúng ta vẫn thấy nó hàng ngày quanh ta, hình thức này hay hình thức khác.

- Thưa thầy, tội ác không hiện hữu, hay nói đúng hơn tội ác tự nó không có. Tội ác đơn giản chỉ là thiếu vắng Thượng Đế. Tương tự như lạnh và bóng tối, con người tạo ra chữ "tội ác" để gọi sự thiếu vắng Thượng Đế. Tội ác là hệ quả của những con tim thiếu vắng tình thương Thượng Đế. Nó giống như khi thiếu nhiệt thì ta bị lạnh, thiếu ánh sáng thì ta bị bóng tối bao phủ. Vậy, Thượng Đế không tạo ra tội ác. Thượng Đế là thiện.

Bà Chiểu, 18-7-2011

-sưutầm-

Pray Oct. 13th

I pause for a moment and think of the love and the grace that God showers on me: I am created in the image and likeness of God; I am God's dwelling-place.

====================

What are you saying to me, Lord?

Read this pray, I remember a song ...