Đại hội Giới trẻ Thế giới - Krakow 2016

Thời điểm này cách đây 2 năm, một người bạn lớn kể cho tôi nghe về Đại hội Giới Trẻ Thế Giới tại Rio De Janeiro vào năm 2013. Bạn kể trong sự thèm thuồng của một người trẻ Việt Nam cũng không thiếu đam mê, cũng không thiếu quyết tâm, cũng không thiếu những thao thức, chỉ thiếu cơ hội. Lúc đó bạn hỏi, “tôi sẽ gặp lại cháu ở Krakow vào năm sau chứ?”  với tất cả quyết tâm, tôi hứa với người bạn lớn đó, tôi sẽ đến Krakow và làm tình nguyện viên cho Đại hội Giới trẻ Thế giới (WYD) tại Krakow vào mùa hè năm 2016. Tôi chưa bao giờ tin rằng việc tham dự WYD lại có thể thay đổi cuộc đời của một con người, cho đến khi tôi cảm nhận được cú hích của Ngài đêm hôm đó ở Cánh đồng Thương xót. Chính vì những trải nghiệm quý giá mà tôi may mắn có được, tôi chân thành khuyên những người trẻ, sắp hết trẻ, hoặc vừa hết trẻ, nếu được, hãy đừng ngại ngần xách balo lên và quăng mình vào những ngày vui thật vui ở một nơi, bạn có thể thấy cách rõ ràng nhất sự hiện diện của Chúa Thánh Thần, thấy những niềm vui của đức tin.

Khung cảnh lễ khai mạc nhìn từ trên cao 

Có nhiều giai thoại khác nhau về sự ra đời của WYD vào năm 1985 tại Rome do Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II khởi xướng. Có người nói rằng WYD được truyền cảm hứng từ một ngày lễ cộng đồng của người dân Ba Lan, cũng có người nói rằng có tập tục lễ lá hàng năm, các giám mục hay quy tụ người trẻ lại như một sự kiện đức tin giành riêng cho người trẻ. Không ai biết chính xác, Đại hội được khởi xướng trong tâm trí của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II như thế nào, nhưng từ khi bắt đầu vào năm 1985 đến nay, WYD như một đại hội quy tụ người trẻ khắp nơi trên toàn thế giới, những người trẻ có cùng Đức tin đến để được san sẻ ngọn lửa mến, và để được tiếp lửa và tiếp lửa cho nhau trên hành trình Emmaus.

Có nhiều cách khác nhau để tham dự WYD, bạn có thể tham dự với tư cách là một khách hành hương và tham gia vào các chương trình cầu nguyện, diễn nguyện, chầu Thánh Thể, đi Đàng Thánh Giá, xưng tội, hoặc tham dự Thánh Lễ ở nhiều nơi trong thành phố nơi diễn ra đại hội, hoặc chỉ đơn giản là gặp một người lạ, ngồi với nhau đôi phút trong sự thinh lặng và tình mến. Khách hành hương có thể đăng ký cá nhân, hoặc nhóm, hoặc đăng ký theo phái đoàn của Ban Mục vụ Giới trẻ hoặc theo bất kỳ Đoàn thể Công giáo nào.

Bất kỳ ai cũng có thể tham dự Đại hội Giới trẻ Thế giới

Một cách khác, bạn có thể đăng ký như một tình nguyện viên dài hạn của Đại hội, hoặc thực tập sinh của Đại hội, như vậy, bạn sẽ được yêu cầu cộng tác trong một khoảng thời gian dài hơn vào các công tác chuẩn bị trước thềm đại hội, có nơi, tùy theo mức độ đóng góp về thời gian và kỹ năng, bạn có thể được nhận một khoảng sinh hoạt phí nhỏ để trang trải các chi phí cơ bản. Để đăng ký theo cách này, bạn cần nhạy với thông tin và đòi hỏi nhiều ở bạn ngôn ngữ, có khi là tiếng Anh lưu loát, cũng có khi biết nhiều ngôn ngữ lại là thế mạnh. Tôi đã gặp một người bạn Việt Nam trong nhóm tình nguyện viên dài hạn này, về sau bạn được đại diện giới trẻ Châu Á dùng bữa trưa với Đức Thánh Cha. Thật vinh dự biết bao, tôi có một người bạn như thế.

ĐTC đến thăm trại Auschwitz

Nếu eo hẹp về mặt thời gian và gặp nhiều hạn chế khác, bạn có thể đăng ký làm tình nguyện viên ngắn hạn của Đại hội. Đây là cách tôi tham dự. WYD không có một ban tổ chức cụ thể, ban tổ chức của mỗi kỳ đại hội sẽ do quốc gia “đăng cai” lập ra, và vận hành, chính vì vậy, mỗi kỳ đại hội, cách tổ chức và gọi tên của các trách vụ hoặc công tác lại hơi khác nhau, vì phụ thuộc vào cách sắp xếp và điều phối của ban tổ chức đại hội đó. Năm 2016, giáo phận Krakow quyết định là sẽ có 3 nhóm tình nguyện viên cần đến các tình nguyện viên ngắn hạn bao gồm: truyền thông, hậu cần và thông tin. Do vốn yêu thích truyền thông, tôi đăng ký vào ban truyền thông và được phân vào nhóm “truyền thông xã hội” bao gồm các công việc liên quan đến Facebook, do ở Việt Nam không phổ biết Twitter nên không có trang tiếng Việt cho Twitter như các ngôn ngữ khác.

Trở thành tình nguyện viên cho WYD cho bạn một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt, dù không có nhiều thời gian để lang thang trên phố, hoặc tham gia bất kỳ hoạt động nào bất cứ khi nào bạn muốn, nhưng bạn vẫn sẽ có đủ thời gian để đắm chìm trong một bầu khí sốt sắng và sôi nổi. Có những buổi chiều khi tan ca, tôi cùng vài người bạn nữa đi bộ ra phố chính, khi thì xem biểu diễn Thánh ca, khi thì xem người ta xếp hàng rồng rắn để mua thức ăn, cũng có khi cùng mấy người bạn đi thăm một điểm du lịch/văn hóa nào đó, tôi đã được đến thăm dãy nhà tù Auschwitz, nơi được mệnh danh là địa ngục trần gian trong thời Đức Quốc Xã; tôi cũng được đến thăm địa phận Watowice nơi Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo là Giám Mục trước khi Ngài đến Rome; rồi tôi cũng đến tu viện nơi Thánh nữ Faustina sống và nên thánh.

Tôi vẫn cảm thấy vô cùng biết ơn Chúa vì được làm tình nguyện viên cho ban truyền thông, ngoài việc cái thẻ tên oách hơn các tình nguyện viên thuộc nhóm khác (có thêm chữ “Press”) thì tôi còn được học từ một e-kip xuất sắc, họ là những người đứng đằng sau ban truyền thông của WYD Madrid năm 2011, WYD Rio De Janeiro 2013, và đây là lần thứ 3 họ phụ trách mảng này.

Và một điều đặc biệt nữa khi là tình nguyện viên, đó là bạn sẽ được sắp xếp một buổi họp mặt riêng với Đức Thánh Cha, ý tôi là tất cả các tình nguyện viên cùng nhau gặp Đức Thánh Cha, vốn dĩ yêu quý Đức Thánh Cha Phanxico nên cơ hội này với tôi mà nói thì còn hơn cả tuyệt vời nữa. Ở một cự ly gần hơn, ở một không gian ấm cúng hơn 20,000 người thay vì 2 triệu người, tôi cảm thấy như mình đang ở rất gần với ngài.

Không bao giờ là quá muộn màng để bắt đầu lên kế hoạch cho một chuyến đi, và nhất là khi bạn đi với một tâm trạng háo hức, ao ước và cũng trắng tinh như tờ giấy, bạn nói với Chúa là “Lạy Chúa, vẽ giúp con bức tranh hành trình này” và rồi bạn nhận lại một tuyệt tác của kỷ niệm, tương quan, và cảm xúc. Người ta nói “nếu bạn muốn có thứ bạn chưa từng có thì bạn phải sẵn sang làm điều bạn chưa từng làm”. Vậy nên nếu bạn muốn có được những trải nghiệm bạn chưa từng có trước đây thì bạn phải can đảm để thử những điều bạn chưa từng trải qua.

Cuối cùng, tôi xin phép trích một câu của Đức Thánh Cha Phanxico trong đêm canh thức tại WYD Krakow 2016, cánh đồng Thương xót ngày 30.07.2016: “Chúa Giesu mời gọi các con in dấu trong cuộc đời, dấu ấn của các con trong lịch sử, cả lịch sử đời con lẫn của người khác”

---

Nếu bạn cũng đang ao ước được in dấu trong cuộc đời, được là một phần của những niềm vui rất đẹp, tôi gửi bạn một vài đường link như sau để chuẩn bị cho hành trình của những chuyến đi dài.

Trang chính thức của Đại hội giới trẻ thế giới tiếp theo tại Panama 2019: http://worldyouthday.com/how-to-volunteer-for-wyd

Nếu bạn còn trẻ, và vô tình không có bất kỳ ai đỡ đầu và gửi gắm, bạn vẫn có thể tự mình đăng ký tham gia với tư cách là tình nguyện viên của đại hội.

Trang web gây quỹ cá nhân cho những người trẻ liều mạng: https://www.gofundme.com/

Nếu bạn muốn bơi ra biển lớn mà không hề có một ai đó đứng phía sau hậu thuẫn và biết rằng dù có để dành tiền hàng tháng vẫn còn cần một khoảng kha khá nữa để trải nghiệm. Đây là cách bạn huy động niềm tin của cộng đồng.

Đại sứ quán Panama gần nhất trong khu vực là ở Singapore: http://www.panamaemb.org.sg/contact_us.php

Có vẻ hơi khó khăn cho những người có passport trắng, nhưng nếu bạn thật sự khao khát và có sự chuẩn bị, không gì là không thể.

Trang web so sánh giá vé máy bay và đặt vé online: https://www.skyscanner.net/

Bài viết được đăng trên trang: http://dongten.net/2017/09/12/ban-co-muon-tham-du-dai-hoi-gioi-tre-the-gioi/

WYD_Krakow2016 - Đại hội Giới trẻ Thế giới

Tôi rời khỏi Krakow để đến Zurich với tất cả những cảm xúc lẫn lộn làm hành trang, bây giờ đã là 1 tuần kể từ lúc tôi không còn ở Krakow nữa, và tôi đang ở nhà, nằm trên chiếc giường rộng rãi, êm ái, tiếng quạt máy vù vù và tôi nhớ cái giường sắt ọp ẹp chỉ độ chừng 6 tấc ở Krakow, nhớ cái phòng tắm tập thể, nhớ hàng ăn trước cửa nhà, nhớ những thùng táo đầy ắp phát miễn phí cho mọi người, và những rổ bánh mì ngao ngán mỗi bữa sáng. Phải, tôi nhớ Krakow.

Tôi đã luôn mơ ước được một lần trong đời tham dự Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới kể từ lần nhận được cây bút bi in chữ “WYD 2006 – Sydney” chị tặng. Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới (World Youth Day) là sáng kiến của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo Đệ Nhị, tổ chức lần đầu tiên ở Rome vào năm 1985 với chỉ vỏn vẹn 300,000 người tham dự với bài hát chủ đề “Resta Qui Con Noi” (Hãy ở lại bên con), vậy mà đến năm 2016 này tại Krakow đã có hơn 2 triệu khách hành hương đăng ký và có đến 19,000 tình nguyện viên được huy động.

Vì sao tôi mong muốn được tham dự Đại hội ư? Hãy tưởng tượng khi bạn được đứng giữa một rừng người trẻ đến từ khắp mọi nơi trên thế giới, từ nhiều hoàn cảnh, ngành nghề, đam mê và ngôn ngữ khác nhau, nhưng bạn cùng hướng về một giá trị thiêng liêng, lúc ấy, bạn được kết liên trong một niềm tin duy nhất, điều đó không tuyệt hay sao? Khi bạn đứng giữa những người xa lạ cuồng nhiệt, nhưng bạn lại đang cảm thấy như được ở cùng những người anh em ruột thịt, và rồi bạn nhận ra, đây đích thực là anh em mình, bạn có cùng một Người Cha. Điều này có vẻ tín ngưỡng, nhưng đích thị là như vậy, nếu bạn là một Hướng Đạo Sinh, hãy tưởng tượng cảm giác này giống như cái cảm giác ở một Jamboree quốc tế nào đó vậy, nó tương tự như vậy đó.

Tôi nhớ cái ngày nhận được email xác nhận mình trở thành tình nguyện viên của đại hội, bạn quản lý tình nguyện viên đã gửi cho tôi một tin nhắn đại loại như thế này: Chúc mừng bạn trở thành tình nguyện viên của đại hội, đường đến Krakow còn dài lắm. Quả thật là rất dài. Từ chuyện xin visa, đến chuyện xin chữ ký của Đức tổng, rồi chuyện xin nghỉ làm, rồi chuyện thu xếp các trách nhiệm và cả chuyện sắp xếp tài chính nữa. Đó là một con đường rất dài và không hề dễ dàng. Tôi đã khăn gói đến Krakow với một hành trang ngổn ngang như vậy.

Trước khi đại hội bắt đầu 1 tuần, các tình nguyện viên được đề nghị có mặt để bắt đầu các khóa tập huấn. Chúng tôi được chia sẻ các thông tin cơ bản về Đại hội, về Krakow, về khách hành hương, về những người chúng tôi phục vụ, rồi trong bối cảnh rối ren về an ninh, chúng tôi được tập huấn về chống khủng bố, và sơ cấp cứu. Với vài ngàn người tham dự khóa tập huấn, thì việc tập huấn cũng chỉ đạt ở mức độ “cưỡi ngựa xem hoa”, việc còn lại đó là cầu nguyện, xin ơn bình an để không có điều gì đáng tiếc xảy ra trong đại hội. Tạ ơn Chúa, đến khi tất cả mọi người rời khỏi Krakow, mọi thứ đều bình an.

Đã có rất nhiều bất mãn từ phía tình nguyện viên khi Ban điều phối Tình nguyện viên chưa thật sự ăn ý và hiệu quả, nhưng chuyện chưa tốt này, hãy để từng người tự cảm nghiệm. Bây giờ, tôi muốn kể về những điều tuyệt vời mà tôi đã được trải qua trong suốt hai tuần này nhé!

1 – Tình bạn.

Tôi luôn biết rằng, bằng việc cùng ăn cùng ngủ cùng sinh hoạt sẽ đưa mọi người xích lại gần nhau hơn. Đó là lý do vì sao Hướng Đạo đưa các em đi cắm trại, không phải ở cái kỹ năng dựng lều, hay nấu bếp, mà là để thắt chặt tình huynh đệ. Việc cùng sống với nhau trong 2 tuần đã giúp chúng tôi hiểu biết và yêu quý nhau hơn, hoặc…ghét nhau hơn. Đùa đấy! Dù là hai bạn Slovakia giường bên quả thật bầy hầy không chịu nổi nhưng đến phút cuối cùng khi kéo vali đi về, chúng tôi vẫn không quên ôm nhau thật chân thành và cảm ơn nhau vì được gặp nhau một lần giữa thế giới 7 tỉ người và cùng bất mãn, cùng tức cười, và cùng dùng chung ổ điện.

Tình bạn được xây dựng trên sự đồng cảm, hy sinh, và chấp nhận nhau. Đâu có ai được sinh ra và bị quy định là phải giống nhau như khuôn, chúng ta được triển nở một các hoàn toàn khác nhau, từ ngoại hình, đến tính cách, từ lối sống đến tư duy. Và việc chúng ta đồng điệu với ai đó, chấp nhận sự khác biệt của ai đó, và hy sinh một chút cái tôi của ai đó là một khởi đầu của tình bạn. Khi tình bạn bắt đầu nảy nở, những nỗi buồn, sự cô đơn, sự tẻ nhạt, sự căng thẳng, nỗi bực dọc sẽ bị đẩy lùi và tan biến, thay vào đó niềm vui, sự ấm cúng, sự bình an, và các cảm xúc tích cực khác sẽ bắt đầu được gia tăng.

Vào mỗi buổi tối, khi đi tắm cùng các bạn hoặc cũng có khi một mình, tôi đã thầm cảm thấy thật hạnh phúc biết bao, hay lúc đi bộ về nhà, dù gót chân rã rời, tôi có khi phải thốt lên “hên là có mọi người, Krakow còn dễ thương”. 

Bởi, tình bạn là một điều kỳ diệu có thể tạo ra.

2 – Sự bình an trong tâm hồn.

Vốn dĩ có quá nhiều thứ trong cuộc sống cướp mất sự bình an trong tâm hồn mỗi người. Ví dụ như với tôi, mỗi sáng thức dậy, tôi bắt đầu phải suy nghĩ làm sao để kiếm được nhiều tiền cho tổ chức, để các em có thêm thư viện, chuyện giấy phép, chuyện cái bàn cái ghế, chuyện phải làm vui lòng ai đó, chuyện phải cứng rắn với ai đó, chuyện phải đưa ra các thể loại quyết định. Rất nhiều thứ trong cuộc sống thường nhật đẩy lùi bình an trong tâm hồn chúng ta và để cho sự bất an xâm chiếm. Chúng ta lo lắng bị ghét, bị hờn dỗi, bị từ chối, bị la mắng, bị xấu hổ, bị thất bại. Chúng ta lo sợ quá nhiều thứ, đến nỗi chúng ta cho rằng sự bất an này là bình thường và chúng ta phải chấp nhận nó. Chúng ta quên mất cái cảm giác bình an thật sự. Chúng ta không còn vui với người vui và khóc với người buồn.

Suốt hai tuần lễ ở Krakow, tôi không ngừng hỏi Chúa: Chúa muốn gì ở con, Vì sao con có được cơ hội này, Con có thể làm được gì nữa cho con, cho anh em, Chúa muốn nói gì, Chúa muốn con đi đâu, Liệu đây có phải là quyết định đúng, Liệu con có thật sự vô tư trong mọi chuyện, Liệu con có đang lợi dụng Chúa,…Tôi không ngừng đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời. Cho đến buổi chiều ngày thứ bảy đó sau khi xưng tội trong công viên với một trận khóc lóc thảm thiết, tôi tìm được cho mình sự bình an thật sự. 

“Trong một bối cảnh, rào cản, chỉ cần con cố gắng hết sức. Thiên Chúa luôn ban cho con người nhiều hơn những thứ họ xứng đáng được nhận”.

Thật khó để mô tả trạng thái bình an này, nhưng đó là cái cảm giác bỗng chốc, bạn thấy tâm hồn mình thật nhẹ nhõm, thật thư thái, bạn thấy bạn được chúc lành và được sai đi.

3 – Quá khứ, hiện tại, và tương lai.

Trong buổi gặp mặt với các tình nguyện viên, Đức Thánh Cha Phanxico, tôi hay gọi Ngài là người thương, vì Ngài đã và đang sống một cuộc đời chứng nhân đẹp đẽ nhất mà tôi từng được thấy và chứng kiến. Trong buổi gặp mặt đó, Đức Thánh Cha gọi chúng tôi, những người trẻ là “Tương Lai” (Futuro) với hai điều kiện là “Ký ức” (Memoria) và “Sự can đảm” (Coraje).

Một người không có ký ức thì không thể có tương lai và một người có tương lai là một người có can đảm để sống hiện tại.

Bao nhiêu lần, chúng ta không dám sống cái hiện tại của mình chỉ vì lo sợ thử thách? Bao nhiêu lần, chúng ta lẩn tránh sứ mệnh của mình vì không dám tự chèo lấy con thuyền của mình? Bao nhiêu lần, chúng ta núp bóng ai đó với hy vọng tai ương sẽ chừa mình ra?

Tôi, chính tôi đã nhiều lần từ chối những thách thức và chông gai, vì sự yếu đuối của chính mình. Thật không dễ dàng gì để nhận mình yếu kém. Lại càng không dễ dàng gì để thật sự đối mặt với con người nhạt nhẽo và yếu đuối của mình và quyết định đứng lên, phải sửa đổi thôi! Vì lời nói lúc nào cũng dễ dàng nên chúng ta thường chọn nói hơn là làm. Lúc nào đó, khi bạn thấy tôi đang bận lẩn trốn thực tại, xin hãy giúp tôi thức tỉnh.

Memoria + Coraje = Futuro

4 – Auschwit.

Ai cũng biết Auschwit là trại tử thần khủng khiếp trong thời Đức Quốc Xã, là nơi hàng triệu người bị giết. Bạn biết đó, chúng ta không tạo ra sự sống, vì vậy chúng ta không thể cho mình cái quyền cướp đi sự sống của bất kỳ ai khác. Giết người là tội ác không thể chấp nhận được.

Vì Đức Thánh Cha sẽ đến thăm trại Auschwit nên tất cả các buồng giam (nơi được cải tạo thành phòng triển lãm) đều bị đóng cửa và an ninh thắt chặt. Tôi đến thăm Auschwit vào một buổi chiều trong tuần, có rất đông khác hành hương đang ở đây, sự nhộn nhịp bất thường này, niềm vui không thể che giấu của những người trẻ này, vô hình chung đã đẩy lùi phần nào sự thê lương và bất hạnh của nơi này. Nhưng bạn biết đấy, “những bức tường biết nói”. Bạn dường như vẫn còn ngửi thấy mùi tanh lợm của máu, mùi mồ hôi của những con người bị ép lao động đến kiệt quệ, tiếng khóc nghẹn ngào, tiếng thì thầm an ủi, tiếng la hét của những con người tự cho mình cái quyền chà đạp người khác, bạn dường như có thể cảm thấy nỗi tuyệt vọng từ những ô cửa sổ cũ kỹ…

Con người đã từng đối xử với nhau tàn nhẫn đến như vậy.

Lịch sử liệu có đang lặp lại? Chúng ta học được gì từ cái trại tử thần này?

Tôi học được gì khi đứng trước câu chuyện của Thánh Maximilian Kolbe, người đã đổi mạng sống của mình để một tù nhân khác được sống? Tôi đã học được gì khi đứng trước phòng thí nghiệm trên người sống để tìm ra thuốc chữa bệnh? Tôi đã học được gì từ những hàng rào kẽm gai?

Tôi đã nhận được nhiều hơn số tiền vé máy bay phải bỏ ra để đến Krakow, tôi cũng đã nhận lại nhiều hơn những niềm vui, nhiều hơn những phiền muộn mà tôi bỏ lại sau lưng để lên đường đến Krakow. 

Vào một giai đoạn nào đó của cuộc sống, bạn cần bức ra những thói quen thường nhật, làm một vài chuyện bạn chưa từng làm, và để thử những thứ hoàn toàn mới mẻ, có thể bạn thích hoặc không thích, nhưng bạn cần làm mới chính mình, đẩy mình đến những giới hạn mới, để điều chỉnh lại bản đồ cuộc đời mình. Đi tìm sứ mệnh cuộc đời mình, để nhận ra mình đã sống tệ như thế nào.

Bạn hỏi tôi “Bạn luôn rất tín ngưỡng như vậy từ lâu, hay đã có biến cố gì làm bạn trở nên tín ngưỡng như vậy?”.

Bạn biết không, chúng ta thường “theo” (follow) nhưng không mấy hiểu biết (understand). Chúng ta có một niềm tin khô cứng và rập khuôn mà không hề hiểu gì về Người. Chính vì vậy, chúng ta thường bỏ của chạy lấy người vì những ràng buộc và luật lệ. Nhưng khi chúng ta chợt nhận ra, Người chỉ có 1 điều luật duy nhất, đó là “yêu thương”. Làm sao có thể không yêu người đã chết vì yêu?

Đôi khi, chỉ cần đi, còn lại cả thế giới, cứ để Chúa lo. Vậy thôi.

09.08.2016

Thương nhớ Krakow

WYD_Krakow2016 - Thuỵ Sỹ, thương những người bạn cũ

Tôi cứ chần chừ, lưỡng lự mãi chuyện có nên đi Zurich hay không. Từ Krakow mà bắt tàu, bus, xe (pool car) hay bất cứ thể loại vận chuyển nào cũng đắt trời ơi hết, nhưng rồi bạn cứ nhắn tin hỏi thăm khi nào tới, bạn nói mọi người đã sắp xếp xong hết rồi, chỉ cần tới thôi... vậy nên tôi tới thật. Tôi đặt được vé xe bus vào phút 89 của cuộc chơi, sáng đi, tối tìm được vé, vé về cũng vậy, đợt này đi sao mà liều quá thể không biết.

Hơn 20 tiếng ngồi xe ê ẩm thân mình, xe chạy qua Praha, qua Munich, rồi đến Zurich, vì tài xế chẳng bao giờ thèm nói một chữ tiếng Anh, nên suýt nữa thì được đu đeo ké qua tận Barcelona, hên là bật dậy đúng lúc xe đóng cửa rồi điên loạn đòi xuống nên đã được thả ra trong ánh nhìn ái ngại.

Đi lòng vòng bến xe bus kiếm chỗ câu wifi chùa mà tìm hoài, chả có cái wifi chùa nào ra hồn để vô được cả, cuối cùng, sau 30 phút nỗ lực, tôi quyết định mượn điện thoại một chị đang đứng chờ xe để nhắn tin cho bạn mình ra đón.

Tất cả mọi người quen biết nhau trong chương trình SEED năm 2011, một sáng kiến của các giảng viên các trường đại học trong đó có St.Gallen, Kelangtang, và một số trường khác, sáng kiến này đưa sinh viên các trường đến các nước đang phát triển, sống trong hộ gia đình và tìm hiểu phương thức kinh doanh của hộ gia đình, sau đó vạch ra một bảng kế hoạch kinh doanh để giúp họ cải thiện thu nhập hoặc làm tốt hơn những việc họ đang làm. Năm đó, trường Đại học Ngân Hàng TP.HCM đăng cai, vì học một chương trình liên kết thuộc ĐH Ngân hàng nên tôi và ba người bạn nữa cũng được chọn tham gia. Chúng tôi quen biết nhau từ dạo đó, cái thời sinh viên hồn nhiên và vô tư, ăn ở với nhau cả tuần lễ ở Bình Phước, mượn xe máy người địa phương chở nhau đi mua sầu riêng "cho bọn nó rửa mũi", rồi đi chợ đầu mối Thủ Đức mua cả một thúng măng cụt, ăn tới đổ ghèn, rồi mua bia bỏ vào vali lén lút đem vào ký túc xá trường đại học... Ôi cái thời hồn nhiên, vô lo mới làm sao.

5 năm gặp lại nhau cứ ngỡ như mọi thứ vẫn chỉ là hôm qua, đúng lài ai rồi cũng sẽ khác, nhưng thật vui vì bạn vẫn là bạn mà mình từng biết. Bạn vốn không quen dậy sớm, nên thức dậy lúc 7g sáng để đi đón mình là một điều hao tổn sức khoẻ của bạn kinh khủng, nhưng bạn vẫn ra đón, bạn chở đi mua  muessli, một món ngũ cốc trộn với sữa chua và trái cây, kiểu ăn sáng đặc trưng của người Thuỵ Sỹ. Bạn mượn xe bạn trai để chở tôi đi chơi, thăm thú trường Đại học Zurich, đúng là nhìn trường lớp thế này, chỉ muốn làm sinh viên hoài mà thôi.

Zurich nhỏ xíu, đi bộ lòng vòng 2 tiếng là đã hết cái thành phố, nhỏ xíu và rất dễ đi lạc. Zurich có muôn vàn kiểu con phố be bé cắt ngang cắt dọc và na ná nhau, sau khi window shopping các kiểu, bạn đưa tôi đi leo núi Uetliberg, nói là leo núi cho oách, chứ thật ra là bắt tàu điện đến hẳn gần đỉnh núi mới bắt đầu leo bộ lên, hai đứa ít vận động, vừa leo vừa thở như trâu.

Buổi tối, tôi dọn vào nhà hai bạn ở, dù đi làm mờ mịt từ 7g sáng đến 7g tối mới về nhà, hai bạn cũng chuẩn bị bữa tối thịnh soạn và ngon nhứt trong suốt 3 tuần ở Châu Âu này, ngồi ôn chuyện cũ, mọi thứ dường như vẫn còn vô cùng rõ ràng, chuyện cô chủ nhà Ếch vì nấu gà mà chặt ngón tay, chuyện các bạn miễn cưỡng ăn sầu riêng, chuyện ăn cả giỏ măng cụt, chuyện trời chuyện đất của 5 năm trước. Bạn bơm cái nệm hơi, và dành hẳn cho tôi phòng khách và phòng ăn làm không gian riêng, mọi thứ trong bếp đều được dành để đón khách, bạn chỉ cái phòng kho thức ăn nhà bạn và nói đùa "tụi này chuẩn bị sẵn cho chiến tranh".

Tôi có nguyên ngày hôm sau để nghỉ ngơi và trả lời đống thư từ, sau đó đi thăm lại cô bạn học cấp 3, đã lâu không gặp, bạn lập gia đình và định cư ở Thuỵ Sỹ, nhìn gia đình nhỏ hạnh phúc của bạn, thấy vui lây, chợt nghĩ, hạnh phúc đơn giản lắm, hạnh phúc mỗi người định nghĩa khác nhau, chỉ cần đón nhận và đáp trả.

Ngày cuối ở Thuỵ Sỹ, bạn chở tụi tôi đi Bern, thăm thú thủ đô của đất nước trung lập này. Vì là thành phố du lịch nên người ta đầu tư cả một kho "hướng dẫn viên du lịch ipod", cả thành phố nằm trong cái ipod này, chỉ cần thuê rồi đeo vào nghe, đi đến đâu nghe đến đó, mệt thì dừng lại nghỉ, hết mệt đi tiếp.

Cho đến lúc ngồi rửa chân ở dòng sông Aare và ngắm mọi người thả mình ở đây, tôi bắt đầu cảm thấy xúc động vì những thứ các bạn đã làm cho mình. Các bạn có quyền không cần phải nồng nhiệt đến như vậy, người Thuỵ Sỹ bận rộn ai cũng biết, các bạn có thể đưa cho tôi cái bản đồ, đánh dấu những chỗ cần đến và không cần thiết phải đưa tôi đi như vậy, hay các bạn có thể chẳng cần phải í ới gọi tôi đến Zurich chi cho phiền....

Bởi vậy, thật không biết được cuộc đời sẽ đưa chúng ta đi về những ngã đường nào, nếu có gặp nhau, hãy sống tử tế với nhau. Chắc sẽ khó có lần thứ hai quay lại Thuỵ Sỹ, nhưng từ nay, Thuỵ Sỹ sẽ không còn xa lạ, lạnh lùng và chảnh choẹ như vốn tưởng. Từ nay, Thuỵ Sỹ là chỗ có mấy đứa bạn thiệt là giỏi, thiệt là dễ thương và thiệt là ấm áp. Như bạn nói "ai cũng sẽ thay đổi nhưng con người và giá trị sống không thay đổi thì người đó vẫn còn thân quen".

06.08.2016
Tạm biệt Thuỵ Sỹ.

Thầy

Trưởng của tôi, người giữ gìn ký ức, người giữ gìn phong trào.

Con cảm ơn trưởng.

Thư gửi anh Thanh trưởng

Chào anh, anh Thanh trưởng,

Em xem hình Thanh đoàn đi trại, em vui vô cùng, cảm ơn anh, vì những tâm tư và nhiệt huyết của anh dành cho các em.

Trong suốt những năm tháng cầm đoàn, nhiều lần em có vinh dự nhận Sói con lên đoàn, mỗi một lần nhận các em, em lại trịnh trọng hứa với các Akela rằng "Tôi xin hứa sẽ tiếp tục dìu dắt em trên con đường Hướng Đạo mà trưởng đã đưa em đi", và lời hứa này em luôn cố gắng hết sức để thực hiện, đó là vinh dự và cũng là trăn trở. Chính vì vậy, em cũng kỳ vọng khi em tiễn đàn em của mình rời Thiếu đoàn, người huynh trưởng mới của các em cũng sẽ tiếp tục dìu dắt các em trên con đường Hướng Đạo đầy đam mê và niềm vui này.

Cảm ơn anh, đã tiếp tục thắp sáng ngọn lửa Hướng Đạo trong các em, giúp cho ngọn lửa ấy cháy sáng, lan rộng và ấm áp biết bao nhiêu. Em chưa bao giờ có cơ hội tìm hiểu thật sự Thanh đoàn sinh hoạt những gì, chỉ biết đứng quan sát từ xa, nhìn thấy nụ cười của tụi nhỏ, mỗi lần hỏi thăm lại nghe giọng điệu bí mật "hay lắm chị ơi" mà vừa mừng, vừa thèm. 

Cảm ơn anh, đã giữ lấy từng em mà không để rơi rụng em nào cho đến giờ phút này. Thanh đoàn, với em là cả một tương lai của Đạo mình. Chính các em sẽ trưởng thành hơn từ vườn ươm này, cảm ơn anh, đã giúp cho các em chững lại, không còn những bộp chộp tuổi thiếu, nhưng vẫn đủ những háo hức để luôn học hỏi. Thiết nghĩ anh cũng có khối thứ phải lo lắng, vậy mà, mỗi tuần anh đều dành cho tụi nhỏ toàn những bất ngờ nho nhỏ. Không biết từ bao giờ, cứ mở miệng ra tụi nhỏ lại nói "anh B. nói là...", "theo anh B. thì...", "anh B. phán...". Mặc dù hơi ghen tị, nhưng em phải công nhận hẳn là đối với tụi nhỏ, anh Bảo tuyệt vời lắm lắm.

Cảm ơn anh, đã khiến trò chơi Hướng Đạo trở nên hấp dẫn hơn và đặt ra tiêu chuẩn mới trong lòng các em. Với một ngân sách giới hạn, nhưng anh đã luôn biết cách khiến cuộc chơi này trở nên hấp dẫn với các em. Với những em đã từng đi qua ngành Ấu, Thiếu, cảm ơn anh đã biết cách biến tấu những điều cũ rích thành mới mẻ để giữ lửa cho các em. Lâu lắm rồi, em mới thấy lại Thanh đoàn với một sức sống tràn trề, đầy năng lượng, và tinh thần ngùn ngụt như vậy.

Cảm ơn anh, anh Thanh trưởng.

Cảm ơn anh về cảm giác yên tâm này để trong tương lai gần, các Thiếu trưởng trong Đạo như em, sẽ có thể nhẹ nhõm tiễn đàn em của mình rời khỏi thiếu đoàn và dặn dò "Chúc em sẽ khám phá được nhiều điều mới lại cùng với Thanh đoàn, và chị tin chắc em sẽ có rất nhiều niềm vui."

Chào anh, anh Thanh trưởng, chúc anh cũng tìm được nhiều niềm vui cùng tụi nhỏ.

-Hải Ngưu Thận Trọng-

Viết cho em, tuổi 13

Mơ gì ở tuổi 13?

Ở các nước phương Tây, 13 tuổi được coi là tuổi trưởng thành, ở tuổi này người ta không gọi một đứa trẻ là “trẻ con” nữa, mà gọi là “thiếu niên”. Ở phương Tây, sinh nhật 13 tuổi là sinh nhật long trọng, vì đó là cột mốc đời người. Ở Việt Nam, 13 tuổi vẫn còn là tuổi trẻ con, vẫn là cái tuổi đi thưa về trình. Ở tuổi này, trẻ con Việt Nam vẫn còn nhỏ dại lắm.

Nhưng thực tế đâu phải vậy, phải không các em?

Em thương yêu,

Cái tuổi 13 là tuổi mộng mơ tuyệt vời, em bắt đầu quen với những rung động cảm xúc đầu đời, em bắt đầu thấy mắc cỡ khi nắm tay bạn khác phái, em bắt đầu có những định nghĩa riêng về phái đẹp, em bắt đầu tò mò về phái tính, và em đã bắt đầu quan tâm đến việc chăm chút bản thân sao cho “đối phương” chú ý.

Tuổi 13 đẹp và trong sáng biết bao nhiêu, phải không em?

Ở tuổi đó, em bắt đầu dành một góc tâm hồn cho những mộng mơ tuổi trẻ, em mơ đến những buổi hẹn hò lén lút, em mơ những cái chạm tay, em mơ những lần ngồi sau xe “bạn ấy”, và em mơ đến những ánh nhìn ghen tị khi mọi người thấy em đi với “người ta”.

Ở tuổi đó, em bắt đầu vùng vẫy đòi tự do, em sẽ bắt đầu phản kháng người lớn, em bắt đầu nhận ra “người lớn chẳng hiểu gì hết”, em bắt đầu cảm thấy phiền phức với những câu hỏi của mẹ cha “đi đâu, với ai, làm gì, bao giờ về”, em bắt đầu bực bội với những cuộc điện thoại cắt ngang của người lớn “sao giờ này chưa về, đang ở đâu, về ngay”. Ở tuổi đó, em cần một khoảng trời của riêng em với những mộng mơ lãng mạn.

Em thương yêu,

Khi em bước vào tuổi 13, mẹ cha bắt đầu lo lắng. Em hoang mang với những thay đổi sinh lý, tâm lý. Mẹ cha cũng bối rối trong việc điều chỉnh sự quan tâm dành cho em.

Khi em bước vào tuổi 13, mẹ cha hiểu em đã bắt đầu lớn, em không còn là cô bé con của riêng mẹ cha, quẩn quanh đặc những câu hỏi “vì sao” nữa rồi. Em muốn chạy ra thế giới rộng lớn, em không thích sà vào lòng cha mẹ nữa, em thích dựa vào những người quen xa lạ ngoài kia để tìm những câu trả lời cho riêng em.

Khi em bước vào tuổi 13, một nỗi buồn mất mát bắt đầu xâm chiếm tâm hồn mẹ cha, bởi cha mẹ phải học cách nới lỏng vòng tay bảo bọc, che chở em, để em được dang cánh, bắt đầu những chuyến đi nhỏ đầu đời, nhìn em cựa mình bay vào cuộc đời.

Em thương yêu,

13 tuổi, em lớn đủ để biết ơn mẹ cha, vì những nhọc nhằn trên vai mẹ cha để em có bộ đồ đẹp, bát cơm trắng ngần. 13 tuổi, em lớn đủ đế nhìn thấy những sợi tóc bạc lẩn khuất đâu đó trên đầu mẹ cha. 13 tuổi, em lớn đủ để hiểu tiếng thở dài của mẹ cuối ngày ngồi tính tiền chi tiêu. 13 tuổi, em lớn đủ để biết cha mẹ yêu em đến dường nào.

Khi em bước vào tuổi 13, cha mẹ bắt đầu già đi bởi những bương bả cuộc đời. Khi em bước vào tuổi 13, cha mẹ bắt đầu cằn cỗi vì những lo toan và phong ba cuộc đời. Khi em 13 tuổi, đôi tay đó, đôi vai đó, đôi mắt đó, không còn nuột nà, dẻo dai và trong veo như tuổi đôi mươi vì những lao nhọc đời này.

Em thương yêu,

Bởi vì khi em 13 tuổi, em bắt đầu học làm người lớn, em hãy thấu hiểu cho những lo lắng của người lớn dành cho em, dù đôi khi em cảm thấy thật ngột ngạt, gò bó, và khô khan; em hãy cảm thông cho những câu hỏi chi li, soi mói, khó chịu của mẹ cha mỗi lần em cựa mình phản kháng.

Người lớn cũng đã từng đi qua tuổi 13, em thì chưa từng qua tuổi người lớn, vì vậy, không phải người lớn không hiểu gì cả, thật ra, có lẽ vì đã hiểu quá rõ cái tuổi 13 ấy, những cạm bẫy đường đời đó, người lớn sợ em va phải, vấp ngã, tổn thương. Bởi vì đã từng đi qua cột mốc đó, người lớn đã từng thở dài, giá có ai đó hướng dẫn mình những năm tháng đã qua, có lẽ mình đã không phải nuối tiếc như vậy.

Em thương yêu,

Em đang đi qua cái tuổi đẹp đẽ của thời niên thiếu, những mơ mộng đẹp đẽ mà 10 năm nữa nhìn lại, em bật cười “ôi trời cái chuyện 3 xu”, những rung động lăn tăn nhè nhẹ mà sau này em khó lòng tìm thấy lại. Hãy tận hưởng cái tuổi này hồn nhiên và vô tư. Và, em hãy mở lòng với những lo lắng của mẹ cha, như cái cách mẹ cha cũng loay hoay tìm cách hiểu em.

Mơ gì ở tuổi 13?

Em cứ mơ đến những khung trời của riêng em, vì tuổi 13 chỉ đến một lần, phải không em?

-HNTT-

Trưởng

Tôi kính trọng anh vì anh là Trưởng
Tôi yêu anh là ở đức hy sinh.
Anh là ánh hồng khi buổi bình minh,
Là cơn gió mát giữa đêm hè oi ả.

Anh là giọng hót của con chim lạ,
Làm say mê ngây ngất tuổi Sói con.
Anh là người đã gõ cửa tâm hồn,
Cho tuổi Thiếu nhìn cuộc đời tươi đẹp.

Anh tượng trưng cho tinh thần Nghĩa hiệp,
Đưa Kha, Tráng sinh mạnh dạn vào đời.
Anh như con thuyền lộng gió biển khơi,
Cho tuổi trẻ đến bến bờ hạnh phúc.

Anh làm việc vì tình yêu thúc giục,
Yêu quê hương, yêu đất nước, yêu thanh niên.
Anh dấn thân nơi chẳng có bạc tiền,
Nơi chẳng có danh và cũng chẳng có lợi.

Anh đến với các em như mùa xuân mới,
Để cho đời tươi đẹp mãi không thôi.
Anh đến với các em như ánh mặt trời,
Để sưởi ấm những tâm hồn non trẻ.

Anh là linh hồn của những bà mẹ,
Đem cho con trái ngọt của yêu thương.
Anh là niềm hy vọng của quê hương,
Tôi kính trọng anh vì anh là Trưởng.

Chèo Bẻo Hay Lo
Trích Kỷ yếu Trại Huấn Luyện
Tùng Nguyên Liên Ngành 2004

Nơi chốn tôi qua

Ghi lại những nơi đã đặt chân đến dù chỉ là vài giờ ngắn ngủi và chỉ những nơi mình còn nhớ:

1. Việt Nam: Fansipan, Sapa, Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Phan Thiết, Vĩnh Hảo, Đà Lạt, Đồng Nai, Tây Ninh, Trà Vinh, Tiền Giang, Hậu Giang, Cần Giờ, Vĩnh Long, Bình Phước, Long An

2. Cambodia: Phnom Penh

3. Malaysia: Kuala Lumpur, Melaka

4. Singapore

5. Philippines: Manila

6. Italy: Rome, Grossetto, Pisa, Lucca, Firenze, Venezia

7. Dubai: Airport

8. Myanmar: Yangon

9. Poland: Warsaw, Krakow

10. Switzerland: Zurich, Bern

11. Germany: Munich, Berlin

12. Czech Republic: Praha

13. China: Airport

Năm mới

­­­Thời điểm này một năm trước tôi đang rất háo hức chuẩn bị cho chuyến đi xa tít mù khơi đầu tiên trong cuộc đời mình. Tôi đã có một khởi đầu năm tuổi trong mơ, ai nói năm tuổi xui xẻo, nhưng với tôi thì không, năm tuổi đã trôi qua với rất nhiều những niềm vui, và hành trình cảm xúc đã đi qua những vùng đất rất mới, rất phong phú mà trước đây tôi chưa từng trải nghiệm.

Một năm không dài không ngắn so với cuộc đời của một con người. Tuổi thọ trung bình của người Việt Nam là khoảng trên dưới 60, như vậy tôi cũng có thể được xem là đi qua gần ½ chặng đường đời người. Mỗi một năm trôi qua đều hết sức ý nghĩa và tràn đầy hồng ân. Từ một đứa học trò trở thành sinh viên đại học, rồi đi làm, rồi đi nước ngoài, rồi thất bại, rồi gặt hái vài cái thành công nho nhỏ, rồi kết thúc và rồi lại bắt đầu.

Ai rồi cũng sẽ khác, thế giới đổi thay từng ngày cơ mà. Có những buổi tối nằm vắt tay lên trán tôi nghĩ, mình học được gì qua những biến cố cuộc đời, của mình và của những người xung quanh, mình có khôn ngoan hơn không, mình có vững vàng hơn không, mình có rộng lượng hơn không? Những bước đi của đời mình có phải là điều được trông đợi.

Cuối năm, dành chút thời gian nhìn lại những điều đã làm được, những thứ đã bỏ lỡ, những việc vẫn đang miệt mài cày cấy. Cuối năm, nhìn về những kế hoạch đã bắt tay làm, những dự định vẫn còn trên giấy và cả những dự liệu chỉ mới nghĩ tới. 365 ngày có vẻ nhiều nhưng cũng có thể rất ngắn, giống như Randy Pausch nói trong Bài giảng cuối cùng của mình “Thời gian là tất cả những gì chúng ta có, nhưng một ngày chúng ta nhận ra, chúng ta có ít hơn mình nghĩ”.

Nghênh mặt chào đón năm mới…tới đi, tui tiếp chiêu!

-TâmVũ-

Malaysia, teh tarik và satay

Tôi quyết định tham gia chuyến đi cùng với các bạn đến nước láng giềng trong tâm trạng háo hức nửa vời. Tôi háo hức vì năm nay mình đã bắt đầu một năm mới với chuyến đi trong mơ đến Ý, và sẽ kết thúc một năm thăng trầm tại Singapore một quốc đảo nhỏ bé nhưng phát triển thuộc hang top trong khu vực. Tôi kém háo hức vì chuyến đi này nuốt trọn kỳ nghỉ dài của tôi sau rất nhiều những chuyến vác balo đi công tác bất tận, và những đêm miệt mài thức đến 2 – 3g sáng để thực hiện các dự định cá nhân. Tôi mệt.

Thật ra tôi rất sợ đi máy bay, tôi ghét cái cảm giác nhộn nhạo ruột gan mỗi khi máy bay cất cánh và hạ cánh, tôi ghét những lần máy bay va phải những khối may, tôi ghét cảm giác mơ hồ mỗi lần nghĩ đến, có thể đây là chuyến đi cuốc cùng của mình, hay mình sẽ rơi ở đâu đó giữa biển Đông. Tôi ghét cảm giác hoang mang và không tự lèo lái được con đường mình đi. Nhưng nếu không vượt qua những thứ vô thường như vậy, cá bé nhỏ không dám bơi ra biển lớn, hải âu sẽ không bay xa, và người trẻ tôi cũng không đến những nơi mình chưa từng đến. Vậy là cứ đi thôi.

Sân bay Changi tuy rộng lớn nhưng mọi thứ rất rõ ràng, bảng chỉ dẫn, nhân viên sân bay, và cả những hành khách đến và đi cũng rất dễ chịu khi ai đó hỏi đường. Tôi vốn không có cảm tình với người Singapore, tôi đã có dịp làm việc chung với người Singapore vài lần nhưng toàn những ấn tượng không mấy hay ho, nên tôi cũng chẳng mặn mà với họ. Tôi chỉ chăm chăm nghĩ đến những ngày sắp tới mình sẽ đến Malaysia bằng bus, gặp Melissa và những người bạn SIGNIS của tôi, chứ thật ra trong đầu tôi chẳng có lấy một sự chuẩn bị cho Singapore.

Kéo vali mò mẫm đường đi từ tàu điện ngầm đến trạm xe bus trong buổi tối mưa lất phất đủ để ướt đầu, ướt áo, chợt nghĩ giá mà có ai đó dừng xe lại và cho đi nhờ thì hay biết mấy. Tôi chợt nhớ cái cảm giác cô độc và tuyệt vọng cách đây 9 tháng khi tôi bị bỏ giữa đường ở đâu đó giữa thị trấn Grossetto và Arcisdosso, dù lần này lê lết cùng tôi còn 2 người bạn đường nữa. Nói thật, ai bảo đi dưới mưa lãng mạn chứ tôi thì bắt đầu phát quạu vì ướt. Tôi ghét bị ướt khủng khiếp.

Xe đi từ Singapore đến Malaysia cũng giống xe đi từ Sài Gòn đến Phnom Penh – 7 tiếng, bạn phải xuống xe hai lần ở cửa khẩu và ngủ một giấc no nê sau đó. Bến xe tại Singapore được vận hành bởi các công ty vận chuyển hành khách tư nhân gốc Hoa nên khá xô bồ và nhếch nhác, tôi được bạn bè cảnh báo đừng có tin mấy tờ báo ca ngợi Singapore là đất nước văn minh an toàn, ở đâu cũng vậy, thủ đoạn vô biên, phải hết sức cẩn thận tiền bạc. Chuyến xe của chúng tôi khởi hành trễ 1 tiếng đồng hồ so với thời gian dự kiến, vé bị trùng lấp, và bác tài thì không thể nói tiếng Anh, tôi ngồi cạnh một anh đẹp trai và “hách từ trong nôi”, cũng may, trong túi luôn có chai dầu, nên tôi bình an đến Kuala Lumpur.

Đến nơi từ lúc 5g sáng, trên  bản đồ chỉ bến xe chỉ cách ký túc xá chúng tôi đặt phòng có 20ph đi bộ, vậy mà với trình độ tìm đường và kỹ năng đi lạc của tôi, tôi đã dắt bạn tôi đi lạc những 2 tiếng rưỡi đồng hồ, chúng tôi đi qua đi lại trước cửa ký túc xá những 2 lần mà không nhận ra. Trời ở Malaysia sáng chậm và tối trễ, nên chúng tôi ngồi thẫn thờ trong công viên vần Katsuri walk tầm 7g sáng mà trời vẫn mịt mờ, tôi mệt và buồn ngủ ghê gớm, tôi đói và khát. Cảm giác vô gia cư thật khủng khiếp.

Tìm được đến nơi ở thì trước cửa dán bảng làm việc từ 9g sáng đến 1g sáng, tức là chúng tôi phải vật vờ ngồi chờ thêm ít nhất 1 tiếng nữa trước khi được vào một nơi có thể đi vệ sinh, và ngả lưng. Điều chúng tôi không ngờ được đó là chúng tôi chỉ được phép check-in vào lúc 2g trưa, cho nên chúng tôi lại tiếp tục ngồi trong phòng khách và vật vã chờ.

Phòng chúng tôi có 12 giường tầng, là phòng tập thể giá rẻ dành cho dân du lịch bụi, nên suốt 3 đêm ở đó chúng tôi đón hàng xóm mới liên tục, và thực tế, mọi người cũng chỉ xem cái giường là nơi để ngủ, nên mọi người cũng đi suốt từ lúc trời sáng cho đến tối mịt. Chủ ký túc xá là người gốc Ấn nên lúc nào trong không khí cũng thoang thoảng mùi nị rất khó chịu, mùi đặc trưng của người Ấn, kiểu ngai ngái, và hăng hăng. Ra, giường, phòng ốc thì khá cũ kỹ, nhưng cũng không đến nỗi nhếch nhác, nhà vệ sinh thì khá sạch sẽ, về độ an toàn thì tương đối ổn vì chỉ có khách mới có chìa khóa phòng nên cũng không sợ kẻ gian trà trộn vào phòng.

Tòa tháp đôi Petronas towers là niềm tự hào của người Malaysia, kể từ sau sự kiện 11/09 tại Mỹ, tòa tháp đôi của Malaysia càng nổi tiếng hơn nữa, chúng tôi đến vào dịp sau Noel và cũng là cuối tuần nên mọi trang trí vẫn còn đó và dân chúng thì đông đúc khỏi chê. Vì là một đất nước hồi giáo nên các trang trí Noel chủ yếu là cây thông, ông già Noel, tuần lộc, đèn đóm chứ không thấy có hang đá, hay Chúa hài đồng, trong khi ý nghĩa thật sự của ngày này lại mang tính tâm linh của người Kito Giáo. Đôi khi thật kỳ lạ khi nhìn một cô gái đội khăn Hồi giáo lại mang tai tuần lộc tại một gian hàng nào đó trong trung tâm mua sắm, kiểu giống như bạn thấy bà sơ mà mang giày cao gót vậy.

Ở Kuala Lumpur, chính quyền thành phố vừa bắt chước một ý tưởng của Luân Đôn, khi họ sáng kiến ra các chuyến xe bus miễn phí vòng quanh thành phố với tên gọi GOKL (go kuala lumpur) - các tuyến xe bus sẽ đi qua các điểm du lịch trọng yếu của thành phố, và hoàn toàn miễn phí, tài xế thì cũng rất chi là lịch sự, lại còn có cả wifi nữa, nhưng mà wifi thì dở lắm không dùng được đâu. Nhưng dù sao đi nữa, đây cũng là một cách quảng bá du lịch rất hay của người Mã Lai.

Melissa – một người bạn tôi đặc biệt quý mến từ lúc chúng tôi gặp nhau tại Phnom Penh trong chuyến tập huấn của SIGNIS châu á – chị dẫn chúng tôi đi dạo qua một số trung tâm mua sắm nổi tiếng trong thành phố. Buổi trưa, chị dẫn chúng tôi đến một trong những Mama – cửa hàng ăn uống của người Ấn – nổi tiếng, ở đây chúng tôi ăn cơm trên lá chuối, người ta đựng thức ăn trên lá chuối và không dung dĩa, đa phần mọi người ăn bốc, chỉ có khách du lịch như chúng tôi mới dung muỗng nĩa, các món ăn dọn ra, món nào cũng có cà ri, người ta không phục vụ cả thịt heo lẫn thịt bò, thay vào đó là thịt cừu và thịt gà, và các món hải sản như mực, cá, tôm. Cà ri, cà ri, và cà ri. Tôi đặc biệt thích gia vị của món Sambal – một dạng tương ớt của người Ấn, rất cay nhưng cũng rất thơm, vị ngọt mặn vừa ăn.

Chúng tôi đi lễ tại nhà thờ chánh tòa, Malaysia là một đất nước đa tôn giáo, đa sắc tộc đúng nghĩa, trong đó người Công Giáo chỉ chiếm thiểu số, hầu hết người công giáo có gốc từ thời Bồ Đào Nha đô hộ, hoặc là người nước ngoài sống và làm việc tại Malaysia. Ví dụ như bạn tôi, nhìn chị rất đặc trưng gốc Ấn nhưng thực tế gia đình chị có nguồn gốc từ Bồ Đào Nha từ thời xa xưa nên gia đình chị cũng theo đạo Công Giáo. Các thừa tác viên, giúp lễ trong thánh lễ cũng đa sắc tộc, người phương tây cũng có, người gốc Hoa cũng có, người gốc Ấn cũng có, thánh lễ giản dị bằng tiếng Anh. Hôm đó cha giảng về ý nghĩa của “family”, cộng đoàn được kêu gọi hướng về gia đình và những giá trị thiêng liêng của gia đình, cầu nguyện cho những ai đang phải sống xa gia đình….chỉ mới là ngày thứ ba tôi xa nhà, nhưng bỗng chột dạ nhớ mẹ, nhớ ba.

Sau thánh lễ, chúng tôi đến Batu Cave – một đền thờ Hindu rất lớn và nổi tiếng ở Malaysia được xây dựng trong vách núi. Vì sợ độ cao, nên tôi từ bỏ việc leo lên đến đền thờ ngay trong những bậc thềm đầu tiên, để lại bạn tôi một mình leo tiếp đến nơi. Melissa nói người ta hay đến Batu Cave để tập thể dục, hoặc để quay các chương trình game show kiểu giống Amazing Race. Đi dạo vào chính điện của đền thờ, ngắm nhìn những hình tượng lạ lẫm của đạo Hindu, những bức tượng thần mình người mặt thú, tôi len lén nhìn các tín đồ bôi tro lên trán và bỏ vào mồm phần tro thừa. Một vị giáo sĩ ra hiệu cho tôi đến gần để cầu nguyện nhưng tôi mỉm cười từ chối, một lúc sau thì ông bước ra khỏi khu vực mình phụ trách để nói chuyện với tôi. Tìm hiểu một tôn giáo mới luôn là điều thú vị.

Lúc tôi lui cui mang giày chuẩn bị về, một em gái độ chừng 8 tuổi chạy lại mời tôi viên kẹo đường với lý do hôm nay là sinh nhật em. Bạn tôi nói người theo đạo Hindu có một tập tục đó là vào ngày sinh nhật của mình, họ sẽ đi mời kẹo với ý nghĩa rằng để lại chúng gì đó ngọt ngào cho đời. Tôi thấy ý nghĩa này thật hay, vì vậy tôi tự hứa năm nay sẽ mời kẹo mọi người vào sinh nhật mình. Bạn nhớ đòi kẹo tôi nha.

Ngày hôm sau chúng tôi đến Malacca (Melaka) – Thành phố lịch sử cách Kuala Lumpur khoảng 3 tiếng chạy xe hơi. Năm 2008, Melaka cũng được UNESCO công nhận là di sản lịch sử của thế giới. Trước đây, Melaka là một thành phố cảng nơi giao thương của rất nhiều nước, thành phố này bị người Bồ Đào Nha chiếm đóng một thời gian rất dài, nên bây giờ đến, vẫn còn rất nhiều dấu tích kiến trúc của người Bồ Đào Nha. Ba kiến trúc lớn nhất và cũng nổi tiếng nhất đó là Nhà thờ đỏ (Christ Church) - một nhà thờ Tin Lành cổ kính, nhỏ bé nằm khiêm tốn gần tòa nhà thị trấn; cạnh bên Nhà thờ đỏ là Stadthuys town hall là một trong những tòa nhà cổ và lớn nhất còn sót lại ở khu vực Đông Nam Á này trong quần thể kiến trúc thời thuộc địa Hà Lan; cuối cùng là phần còn sót lại của nhà thờ St.John được người Hà Lan xây dựng vào thế kỷ thứ 18 và bị đại bác phá hủy sau đó. Vì là một thành phố di sản nên lúc nào ở Melaka cũng đông đúc khách du lịch, mọi người đến đây để ăn uống những món đặc sản mà chỉ nơi đây mới có như đá bào nước đường nâu ở phố Jonker, thịt nướng satay ăn với cơm viên, hay món bún cà ri pha trộn giữa phong cách người Hoa và người Ấn…

Bốn ngày ở Malaysia có lẽ quá ngắn ngủi cho những chuyến dạo chơi và ăn uống. Malaysia không quá hiện đại như Singapore, công bằng mà nói, Malaysia cũng chẳng hơn Việt Nam là bao, nhưng mọi thứ rất gọn gang ở đây, con đường thi công cũng rất sạch sẽ và tươm tất chứ không xô bồ và bề bộn như lô cốt Sài Gòn, người dân ở đây cũng rất ít khi bấm kèn xe. Nếu bạn muốn tìm một nơi thấm đượm văn hóa, và đặc trưng tôn giáo, bạn nên đến Malaysia, nếu bạn muốn đi mua sắm giá rẻ cũng hãy đến Malaysia, đến Maydin để mua hàng giá sỉ. Ở Malaysia chính phủ quy hoạch du lịch rất bài bản, vì vậy bạn có thể tìm thấy rất nhiều thông tin liên quan đến du lịch tại nước này trên mạng, mọi thứ rất rõ ràng chứ không hề lôm côm, tuy nhiên vì đây là đất nước Hồi giáo chiếm ưu thế, nên có một số nguyên tắc bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi đến.

Vẫn còn nhiều thứ chưa kịp làm ở Kuala Lumpur, chắc tôi sẽ quay lại đây một ngày không xa, để uống Teh Tarik, ăn Satay, và lần chuỗi mân côi trong Batu Cave.

Malaysia sẽ không đẹp đến vậy nếu thiếu Melissa và gia đình chị. Cảm ơn chị, Melissa!

-Tâm Vũ-

Trưởng

Lâu rồi không viết gì cho Hướng Đạo, bây giờ lớn rồi, lửa Hướng Đạo không còn hừng hừng cháy như ngày thơ nhỏ nữa. So sánh khập khiểng như vầy nè, cặp vợ chồng hồi mới cưới yêu nhau đắm đuối, lúc nào cũng nghĩ về nhau, nhưng ăn ở 10 năm sinh ra một đàn con rồi, thì nhiều khi yêu thì cũng có, nhưng trách nhiệm thì nhiều hơn, rồi lắm thứ lo toan, tối về im re là mừng rồi.

Ngày trước mơ ước nhiều với Hướng Đạo, mình đã từng mơ lớn lên sẽ làm việc cho văn phòng Hướng Đạo, sẽ dành tâm huyết và công sức cho Hướng Đạo để cùng với những người “đồng chí” kiến tạo một thế giới tốt đẹp hơn, phục vụ trẻ thơ và làm nhiều việc ý nghĩa cho giới trẻ….rất nhiều thứ cứ mơ vậy thôi.

Thực tại phần nhiều là cay đắng và lạnh lùng, Hướng Đạo nhà mình bây giờ rối như canh hẹ, từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong, đầy những tranh chấp, lủng củng, rối ren. Những mơ ước vô tư ngày nào chợt khựng lại, những lo toan cơm, áo, gạo, tiền chi phối. Mỗi ngày dành cho Hướng Đạo ít phút, rồi mỗi tuần vài giờ, và rồi đã có lúc chẳng buồn nghĩ đến. Kiểu bỏ thì thương, vương thì tội. Có những lúc xuống tinh thần ghê gớm.

Tạ ơn Chúa vì đứng phía sau đẩy con lên còn có trưởng.

Hôm nay muốn viết chút gì đó về vị huynh trưởng già – người âm thầm lên dây cót tinh thần cho mình, người dù không phải lúc nào cũng đúng tuyệt đối, nhưng tuyệt đối là người truyền lửa và luôn xuất hiện đúng lúc trong những giây phút lao đao ý chí.

Ngày trước cứ tiếc nuối mãi, vì sao huynh trưởng trực tiếp của mình lại không phải là trưởng, chỉ thỉnh thoảng gặp trưởng trong những buổi sinh hoạt tráng, sau đó, do thời thế, do nhu cầu đơn vị, mình miễn cưỡng đi ngành thiếu, và kể từ đó được trưởng chỉ bảo nhiều hơn. Trưởng rất khó tính, khó tính ghê lắm, nguyên tắc nữa, những ngày đầu đi theo học việc với trưởng, không ít lần bị la, không ít lần bị chỉnh, lại không ít lần bị đuổi về tự suy ngẫm tội lỗi bản thân, nhưng chưa bao giờ bị trưởng bỏ mặc.

Những sự kiện đáng nhớ trên hành trình Hướng Đạo đều có trưởng tham dự, ngày tuyên hứa, ngày được trao khăn, ngày lấy tên rừng, và rất nhiều những sự kiện khác. Để đến hôm nay, chỉ 5 phút ở bãi giữ xe, vẫn nụ cười tươi như mọi lần trưởng nói dù không nhận con làm bào muội, mỗi bước tiến của con trưởng đều dõi mắt theo.

Chỉ vậy thôi, một cảm giác tầm thường len lỏi trong mình, những day dứt, những bối rối. Mình đã làm gì để trưởng kỳ vọng nhiều như vậy, mình sẽ làm được gì để đáp lại những kỳ vọng của trưởng.

Thật ra mình cũng chỉ là cá bé nhỏ bơi loanh quanh giữa mớ tảo biển rối bời, nhưng với rất nhiều niềm tin và kỳ vọng, không chỉ của trưởng mà còn rất nhiều vị huynh trưởng khác, cá bé nhỏ sẽ bơi thật xa, bơi ra biển lớn, thách sóng vùi, bão dập, cứ bơi thôi.

Tuổi già bắt đầu hằn rõ trên khuôn mặt các trưởng, như sáng nay trưởng đã không nhớ ra cái cặp trưởng để ở đâu, hay mái tóc muối tiêu của trưởng chiều nay…Con làm được gì cho các em con? Cảm ơn trưởng vì đã luôn ủng hộ con, đã luôn ở đó để la con mỗi lần con sai, và để túm con lại mỗi lần con chuẩn bị ngã.

-HNTT-

Nước Ý của tôi - Phần 5: Cô đơn ở Venezia

Chín tháng sau chuyến đi trong mơ trên trời rơi xuống đến Ý mộng mơ, tôi mới có dịp hoàn hồn để ngồi lại viết về hành trình cuối cùng của mình tại Ý – Venice. Chín tháng, tức là nếu tôi có bầu thì hẳn giờ này tôi đã đập chum, vừa hay chị hang xóm nhà tôi cũng vừa đập chum, coi như bài viết này dành tặng cho mẹ con chị, chúc mừng mẹ tròn con vuông, và chúc con, ngựa con Kenny mai này phi xa đến những nơi đẹp đẽ tuyệt vời trong đời con như Venice chẳng hạn. Chín tháng đã qua với rất nhiều những thay đổi lớn trong cuộc sống của cá nhân tôi và của gia đình, có những thứ tôi xác định mình từ bỏ, cũng có những niềm vui bất ngờ to lớn đã đến với gia đình, và cũng có rất nhiều cột mốc trong công việc, bức tranh thay đổi nhiều vô cùng, thay đổi tới mức có lẽ buổi chiều đó lúc đứng ngắm hoàng hôn một mình ở cầu Ponte Della Costituzione tôi đã không hề nghĩ đến.

Tôi đến Venice vào khoảng 3 giờ chiều sau buổi sang lang thang ở Florence, và vài giờ đồng hồ ngồi gà gật trên tàu lửa cạnh hai anh trai Nhật Bản đẹp lồng lộng nhưng…không thích con gái. Không hiểu sao khi đặt chân xuống nhà ga trung tâm Venice, tâm trạng tôi đã tụt dốc không phanh, có một nỗi buồn không tên đã bắt đầu len lỏi trong tâm trí, trong cơ thể và trên đôi vai rã rời mà tôi không thể nào lý giải được cũng không tài nào cùng lý trí mà xua tan, tôi bắt đầu tính toán, hay là mình bắt tàu đi tiếp đến Verona? Đến thăm nhà nàng Juliette có lẽ sẽ đỡ buồn hơn chăng? Tôi ghé vào phòng gửi hành lý để bắt đầu lang bạc kỳ hồ ở Venice với cái giá cắt cổ €30 cho 5 tiếng gửi đồ, từ tiếng thứ sáu thì thêm €5 cho mỗi giờ. Người nhân viên xã hội nghèo biết phải làm sao?

Sau khi tống tiễn 30kg hành lý nặng nề, với 10kg trên vai, tôi mua một tấm bản đồ Venice và bắt đầu lang thang, thời gian và kinh phí không cho phép tôi đi xa, nhưng đủ để tôi thấy một Venice sông nước đặc trưng. Venice sông ngòi chằng chịt, để đi từ con phố này sang con phố kia, người ta phải đi qua rất nhiều cây cầu nhỏ nhỏ, cứ dăm ba bước lại thấy một cây cầu bắt ngang qua, chính vì vậy ở Venice dường như không thấy xe hơi (chỉ có phía bên Piazzale Roma) là lát đát vài chiếc bus cỡ bự và rất ít xe hơi, còn lại chủ yếu tôi thấy mọi người đi phà (water taxi) hoặc xe đạp.

Ở Venice thứ gì cũng đã bị thương mại hóa, và nơi này đã được khai thác thành một thành phố du lịch đúng nghĩa, thuyền gondola ư? €20/chuyến 3 giờ, còn muốn nghe hát hò thì phải tip thêm cho anh lái đò. Kem ư? Kem ở Venice cũng đắt hơn hẳn những nơi khác, đắt hơn ở Roma nữa. Chó à? Ở Roma bạn có thể chạy lại và xin phép chụp một tấm hình hoặc sờ mó một chú chó lông phồng đẹp trai mà không hề gì, còn ở Venice thì dù đã cho phép bạn chụp hình, chủ nhân của con chó đẹp trai đó vẫn rất ư bực bội vì có người xâm hại em nó. Quán xá ở Venice thì giá chặt chém trên trời là dĩ nhiên, trên quãng đường tôi lang thang, không hề có bóng dáng của các tiệm thức ăn nhanh như McDonald như thấy nhan nhản ở Roma mà là các kiểu quán cà phê nhỏ nhỏ nhưng cũng chẳng đặc biệt gì, vì cứ na ná nhau, và tôi đã phải trả €5 cho một cái bánh hamburger bò bằm thường thường bậc trung, trong khi McDonald ở Roma Termini bán hamburger gà chiên giá chỉ €1.20/cái. Tôi tiếc ghê lắm nhưng đói sắp xỉu thì biết làm thế nào, vừa là kiếm chỗ để lên mạng, charge laptop, và nghỉ chân luôn, nên thôi, 5 đồng là cái giá cho tất cả các dịch vụ ấy cộng lại.

Vì là đi bộ và thời gian không nhiều nên tôi không dám đi xa, tôi vẫn cứ tiên tiếc vì không đến được Quảng trường nhà thờ San Marco – nơi nổi tiếng với chuyện ngập lụt và bà con sẽ đổ xô ra bơi tắm trượt nước đủ chuyện, tôi cũng không có thời gian để đến Murano, nghe nói đây là làng nghề làm thủy tinh lâu đời ở Venice, nhà cửa ở đó được sơn đủ màu rất đẹp.

Tôi lang thang từ nhà ga trung tâm đến công viên trung tâm nơi ông Mozzart rầu rầu đứng một mình ngó người qua lại mà không ai them để ý đến, thương ổng nên tôi chụp cho ổng một tấm hình làm kiểu; rồi tôi qua nhà thờ thánh Nicola da Tolentino, nơi tôi để ý thấy ở góc nhà thờ có một cuốn sổ lưu niệm cắt dán rất nhiều bài báo liên quan đến một nhóm các bạn trẻ mà có vẻ rất thương tâm, tôi không biết tiếng Ý nên bằng vốn tiếng Anh lình bình, và dăm ba chữ tiếng Tây Ban Nha tôi cố hiểu và xâu chuỗi cuốn sổ này đang nói về chuyện gì, có vẻ đây là một nhóm bạn trẻ sinh hoạt trong phong trào đức tin của giáo xứ vào đầu những năm 80, đại khái vậy, để hiểu rõ hơn, lần sau tôi sẽ nhớ dẫn theo một người thạo tiếng Ý để dịch cho tôi nghe. Bạn cũng vậy, nếu quyết định đi du lịch ở Ý, bạn nên có một thông dịch viên đi cùng, có như vậy bạn mới không tiếc nuối vì đã bỏ qua các yếu tố lịch sử, văn hóa, xã hội đáng quan tâm.

Trước khi đêm xuống, tôi mua kem ở chỗ anh-bán-kem-đẹp-trai gần công viên trung tâm rồi đi bộ lên cầu Ponte Della Costituzione để ngắm hoàng hôn. Hành trình trong mơ đến Châu Âu, cơ hội từ thiên đàng gửi đến chuẩn bị chấm dứt, những con tàu xẻ nước chạy ngang Grand Canal, xa xa là những chuyến tàu xuyên nước Ý qua lại, đây là cây cầu chia cắt hai phần Venice cổ kính và hiện đại, một bên chỉ toàn tàu, thuyền, du khách, và phà, bên kia là bus, là xe hơi, là dân bản xứ, nỗi buồn ban chiều khi vừa tới cũng chưa vơi đi mấy, nhưng giờ thì tôi hiểu lý do vì sao tôi buồn. Venice là thành phố của tình yêu, của những đôi tình nhân, và là thành phố của lễ hội, nếu đi một mình thì bạn không nên đến Venice, ít nhất cũng nên đi với một ai đó, thế thôi, nỗi buồn đôi khi chỉ có vậy…cô đơn.

---

Trước khi kết thúc chuỗi bài viết về chuyến đi Ý, có vài điều cần làm rõ:

1. Không phải khi không tự nhiên tôi được đi Ý, đó là những ngày hoạt động bất chấp khó khăn, mệt mỏi của tôi trong giáo xứ, cho giáo hội, và những đêm dài không ngủ, cãi nhau ì xèo ở Phnom Penh và những lần “dạ” mà không chần chừ. Nói cách khác, chuyến đi này là bài học và là phần thưởng. Vì vậy, nếu bạn cũng trẻ, và cũng muốn đi như vậy, hãy bắt đầu cho đi mà không cần nhận lại.

2.  Chuyến đi Ý này không phải là chuyến đi mộng mơ với toàn những kỷ niệm đầy ắp tiếng cười, tôi đã bị lừa tiền hai lần trắng trợn ở Roma, và một trận tranh cãi căng thẳng với các bạn làm việc cùng nhóm, và rất nhiều những chuyện buồn khác, nhưng chuyện buồn thì không ai cứ muốn lôi ra nhai đi nhai lại. Cho nên bạn đừng ảo tưởng về một hành trình xứ người với những người da trắng, tóc vàng, mắt xanh thân thiện, không phải ai cũng vậy, bạn cần có bản lĩnh để vượt qua những đoạn trầm của bản nhạc để vút cao ở những đoạn thăng hoa.

3. Điểm mấu chốt không phải là bạn đã đi bao xa, đi những đâu, mà là bạn đã làm được gì từ sau mỗi chuyến đi như vậy. Hãy nhớ đến điều này. Mỗi chuyến đi phải là một hành trình lớn lên và làm giàu cho cộng đồng nơi bạn sinh sống chứ không đơn thuần là một kỳ nghỉ dưỡng và chuyến đi xa hoa. Hãy chứng minh với người trao cơ hội cho bạn rằng “cho tôi đi nữa đi, tôi đã, đang, và sẽ làm được nhiều chuyện nên trò”.

4. Cuối cùng, đây là hành trình của cảm xúc, là hành trình tôi đi tìm và xác định bản ngã của riêng mình chứ không phải cẩm nang du lịch. Xin đừng trông chờ tôi sẽ chỉ cho bạn vài chiêu đi Ý, tôi đi theo quán tính của đôi chân, chấp nhận những lần lê la lề đường, bỏ qua những nơi quá xa, và bị lừa giữa thủ đô Roma, vì vậy, đừng thất vọng nếu những gì bạn kiếm tìm không có trong những bài viết này.

Tôi đã đi qua - Roma, Arcisdosso, Pisa, Lucca, Firenze, và Venezia.

Lần sau, hẹn nhau ở nơi khác của trái đất nhé!

-Tâm Vũ-