Monday, July 2, 2012
Viết cho em
Tuesday, June 19, 2012
Ba của con
Tuesday, May 15, 2012
Thiếu sinh
Huấn luyện một
em thiếu sinh cũng vậy. Ngày nhận em vào đoàn là ngày trọng đại của một Thiếu
trưởng, và có lẽ cũng của em nữa. Quan sát em qua từng trò chơi, tìm hiểu em
qua những câu chuyện bâng quơ, đọc tính cách em qua năm tháng, gắng sức uốn nắn
những tật xấu của em, rèn luyện cho em những đức tính cần thiết. Nhìn thấy em
ngả lòng, nản chí, ra sức vực em dậy, trao trách nhiệm cho em. Đôi khi vì cuộc
sống, thiếu trưởng lơ là nhiệm vụ mình, em như cây thiếu nước, như chậu có cỏ dại,
rồi giật mình, thiếu trưởng thầm trách mình và bứt tóc vò đầu nghĩ cách “bù đắp”.
Em lớn lên mạnh mẽ, trào dâng sức sống. Ngày em tuyên hứa, lại là một ngày trọng
đại khác, thiếu trưởng hãnh diện đại diện cho phong trào trên toàn thế giới để
nhận lời hứa của em, đội trưởng em vênh mặt nhìn trời vì đã xuất sắc huấn luyện
một tân sinh, em rưng rưng đọc lời hứa. Rồi em lấy hạng nhì, em thi chuyên hiệu,
em làm đội trưởng, em ướm lời xin học hạng nhất, em đang trưởng thành. Thiếu
trưởng chợt giật mình nhận ra năm nay em lên lớp mười, vậy là đã đến lúc em phải
rời đơn vị như cá bé nhỏ rời ao tù bơi ra biển lớn, như người võ sĩ lên núi học
đạo tới ngày rời núi hành đạo đi khai phá giang sơn. Nén những tiếc nuối, thiếu
trưởng gọi em ra riêng nói chuyện, nhìn em lặng lẽ khóc vì không muốn rời đoàn,
khuyên nhủ em nay đã lớn, em cần chơi những cuộc chơi lớn, người lớn ai lại
chơi với con nít, cười với em, em có biết bão tố trong lòng thiếu trưởng em
cũng dữ dội như thứ sóng trào trong lòng em? Ngày em rời đoàn, em khóc, cả thiếu
đoàn khóc, thiếu trưởng em không khóc, giữ vẻ mặt nghiêm nghị, em thầm trách
thiếu trưởng em lạnh lung chai đá, bao năm ở với thiếu trưởng, giờ em rời đoàn
mà trưởng em như cục đá. Em có biết khoảnh khắc đeo ba lô cho em, bắt tay người
trưởng khác, trao gửi em, nhìn em bước qua thử thách, có thử gì đó đang vỡ vụn,
sụp đổ? Giống như thước phim lia nhanh, mọi kỷ niệm với em chợt vụt qua, tự hào
và tiếc nuối.Wednesday, April 4, 2012
Tôi

Những ngày thơ bé, ngoài những công việc như ăn, ngủ, học hành, tôi thường nhìn về những việc người lớn làm và nghĩ rằng mai sau khi ta khôn lớn, khi thành tài, ta sẽ làm được bất cứ điều gì ta muốn, cuộc sống dẫu khó khăn thì chắc cũng không khó hơn chuyện thi học kỳ hay kiểm tra không báo trước.
Ngày trước khi mới gia nhập phong trào Hướng Đạo, khi chưa làm được những chuyện to tát, khi chưa nhận lấy những trách nhiệm, tôi đã nghĩ rằng mai này trưởng thành, vững vàng hơn và dĩ nhiên cũng khôn ngoan hơn, tôi sẽ làm tốt tất cả những gì đàn anh đàn chị tôi chật vật lắm mới làm được.
Những bước chân đầu tiên bước ra đời, những vấp ngã đầu tiên, những thất bại đầu tiên, nhanh chóng làm tỉnh giấc những kẻ mộng mơ. Cuộc đời không đơn giản như thi đậu và học tiếp, cuộc đời không dễ dàng như chuyện bốn điểm rưỡi thành năm và năm thì đậu, cuộc đời không rõ ràng như chuyện học sinh kém và học sinh giỏi. Cuộc đời, phức tạp hơn ta nghĩ.
Những ngày tháng đầu tiên được gọi là trưởng, những bất lực đầu tiên để níu giữ các em, những trách nhiệm đầu tiên, những chuyện phân tâm đầu tiên, những cuộc chia ly đầu tiên, những ngã lòng và nản chí, ngay lập tức dập tắt thứ lửa bập bùng trong huyết quản. Chẳng mấy chốc cuộc chơi không còn vui như chơi cướp cờ, cuộc chơi đó không đơn giản như chuyện mỗi tuần một lần xách túi hành trang trống rỗng đến với các em. Cuộc chơi rõ ràng đã chuyển sang một hướng khác.
Và rồi, cuộc đời làm con người ta khó mà giữ được sự hồn nhiên trong bản tính, càng khó khăn hơn để giữ lại thứ gọi là thân ái giữa người với người khi đầy rẫy trong xã hội là những sự bon chen, ganh đua, tỵ hiềm. Không biết bạn có để ý không, đóng vai phản diện bao giờ cũng dễ hơn đóng vai người tốt. Bởi sống dễ dãi thì đơn giản hơn sống nghiêm túc, mà người tốt thường là người sống nghiêm túc. Bởi có quá nhiều những tấm gương sống buông thả hơn là những tấm gương sống ngay thẳng. Và thế là, mỗi ngày một chút, chúng ta sống khác hoàn toàn với những gì ngày còn nhỏ chúng ta từng mong muốn.
Và rồi, cuộc đời còn quá nhiều thứ khác phải làm ngoài cuộc chơi Hướng Đạo. Chúng ta học hành, chúng ta đi thực tập, chúng ta đi làm. Chúng ta phải phấn đấu trong cơ quan, chúng ta phải xây dựng các mối quan hệ, chúng ta phải học thêm ngoại ngữ, chúng ta phải đi du lịch nghĩ dưỡng. Vậy là, các em được xếp vào loại ưu tiên hạng hai. Chúng ta tự nhủ rằng sẽ còn bao nhiêu những anh em khác máu lửa giùm chúng ta, còn đó phụ tá, huấn luyện viên hay thậm chí các em đội trưởng.
Một chút tài năng, một chút học vấn, một chút thành tích, chúng ta xếp mình đứng hạng cao hơn người khác, chúng ta chọn cách cúi xuống để nói chuyện hơn là nhìn thẳng vào mắt người đối diện. Chúng ta ngoảnh mặt làm ngơ với những chuyện được phân loại “không phải của mình” để khỏi phải bận lòng đắn đo, nghĩ ngơi. Chúng ta chọn cách im lặng, hoặc luồng cuối, chúng ta co mình lại với lý do tự bảo vệ bản thân và mong rằng mọi người cũng tự lo lấy thân mình đi. Chúng ta ngẫm nghĩ rằng “ừ thì…càng lớn con người ta càng gần với sự im lặng”, có sao đâu. Chúng ta đã soạn xong hành lý để đến ốc đảo của chính mình, sống cho mình. Dăm ba chuyến từ thiện, vào ba lần làm thiện nguyện, chúng ta tự nhủ thế là đủ.
Một vài lời khen ngợi, một vài khóa huấn luyện, một ít len đeo lên nón, hay ít dải ruy băng gắn trên áo, chúng ta cho phép mình làm trưởng của mọi người, chúng ta cho phép mình dạy bảo thay vì chia sẻ. Chúng ta lấy lý do nguyên tắc để không trả lời một câu hỏi ngô nghê của người khác, chúng ta chọn cách thoái thác thay vì “giúp ích mọi người bất cứ lúc nào”, chúng ta biện minh cho mình bằng cách ra vẻ bận rộn. Chúng ta la lối với các em thay vì ân cần chỉ bảo, chúng ta hằn học nói không thay vì dịu dàng giải thích. Chúng ta đẩy các em ra xa bởi vì chúng ta bận quá, hay bởi vì chúng ta quên mất trách nhiệm thật sự của mình, hay chính xác hơn, chúng ta quên mất lời hứa và vị trí của bản thân.
Sau tất cả mọi chuyện, sau khi tỉnh giấc mộng mơ, chúng ta lại chìm đắm trong một thứ giấc ngủ ích kỷ khác của chính mình. Thật đáng xấu hổ khi viết ra những dòng này, vì tôi mắc phải tất cả những lỗi lầm mà tôi phải dùng cách nói “chúng ta” để đỡ nhục nhã. Nhưng tôi thực sự mong rằng, nếu bạn còn quan tâm đến tôi như một người bạn, một đứa em, một kẻ cần được chỉ bảo để sống tốt hơn, bạn hãy đừng ngại ngần nhắc nhở tôi bất kể khi nào tôi chớm lầm lỗi, vì thật lòng, tôi muốn làm người tốt, tôi muốn là một thiếu trưởng giỏi của em tôi. Tôi cảm ơn.
-Tâm Vũ-Hải Ngưu Thận Trọng-
Saturday, March 24, 2012
Góp nhặt

Để chuẩn bị cho kỳ trại sắp đến, sáng nay tôi cùng các chiến hữu lóc cóc bắt xe đi tiền trạm đất trại. Mang trong mình hành trang duy nhất : Háo hức. Đây không phải là lần đầu tiên đi tiền trạm, tôi đã từng được tháp tùng các đàn anh, đàn chị đi tiền trạm bằng xe gắn máy, từng mài mông năm giờ đồng hồ ra La Gi , từng vật vờ trên xe bus đi Trị An, nhưng bao giờ cũng vậy, lần nào lòng cũng chộn rộn, nôn nao lạ thường.
Đất trại là một địa điểm quen thuộc, tôi đã từng nhiều phen cắm trại tại đây cùng các anh chị em thời còn đi tráng. Đó là một cù lao đất nổi lên giữa sông nước vùng ven. Nếu đi xe máy sẽ mất tròn một tiếng đồng hồ, còn nếu đi xe đạp (xe đạp nhé!) thì độ chừng hơn hai tiếng đồng hồ. Lần này chúng tôi “buýt” với một lần đổi trạm và mất hết một tiếng rưỡi. Nhẩn nha trên xe bus, tôi được thả mình ngắm trời, ngắm đất, ngắm thiên hạ, nhờ vậy mà thấy, mà nghe, mà cảm những chuyện thiên hạ, và có chuyện kể bạn nghe đây!
Chuyện một ông giáo đứng tuổi lên xe bus đã kín chỗ và những người trẻ quay mặt qua chỗ khác để tránh phải nhìn thấy ông giáo đứng đó, để khỏi phải nhường chỗ. Những nụ cười vô tư quá của các bạn sinh viên làm tôi chợt nhớ da diết em tôi. Trong một kỳ trại cách đây ba tháng ở Trị An, chúng tôi cũng đi xe bus, một chặng dài từ Suối Tiên đến Định Quán, khi tôi phải đứng vì đã nhường chỗ cho một chị phụ nữ, một em thiếu sinh đã đứng lên mời tôi chỗ của em. Thật ra tôi không cần ngồi, đứng hai tiếng đồng hồ không phải điều gì to tát, nhưng hành động của em ấm áp tình người biết bao. Và tôi thầm mong, hành động của em mai này sẽ được em lặp lại thường xuyên như một nghĩa cử rất đẹp, rất người.
Chuyện những chiếc xe gắn máy chạy lấn đường, tiếng chửi rủa lẫn nhau. Chỉ là một cú thắng gấp, chuyện cách đây ba năm chợt ùa về trong tâm tưởng, làm lòng tôi phút chốc hốt hoảng. Ba năm trước, cũng trên con đường này, chúng tôi trở về sau một buổi họp vào lúc trời nắng như đổ lửa, đó là một buổi trưa tháng tư. Đoạn đường chật hẹp tắt nghẽn khi một chiếc xe gắn máy chui xuống gầm xe tải ngay trước mắt chúng tôi, chỉ vì bị một chiếc xe khác đẩy ra làn ngược chiều. Tôi đã không bao giờ quên chiếc cặp đi học của em, chiếc áo sơ mi trắng của em lấm lem máu đỏ, những mảnh vụn của nón bảo hiểm vương vãi. Kể từ đó, tôi luôn nhát tay lái khi phải chạy đường xa lộ, bởi hình ảnh của em cứ chập chờn trong đầu, dẫu đã ba năm.
Chuyện một nhóm sinh viên đi cắm trại và tỏ ra nguy hiểm. Đó là một nhóm sinh viên mà theo như câu chuyện tôi hóng hớt được, thì các bạn thuộc câu lạc bộ Những Ước Mơ Xanh của một trường đại học/cao đẳng nọ. Bốn đứa chúng tôi đến chờ đò, lọt thỏm giữa những chiếc áo xanh và lắng nghe những câu bông đùa rất sinh viên của các bạn và … nghĩ.
Bạn mua xôi để ăn sáng, trong tiếng cười cợt của chúng bạn, bạn xuề xòa bảo rằng “sinh viên nghèo”. Chuyện bạn ăn xôi cũng chẳng có gì để nói nếu như khi bạn ăn xong, bạn không “vô tư” đến mức vô tâm cúi xuống một cành cây con để cột rác của mình vào ngọn cây đó. Thà bạn là trẻ mồ côi, đầu đường xó chợ, vứt một miếng rác ra đường, tôi sẽ cảm thấy thông cảm biết bao cho cái sự thiếu giáo dục tử tế, nhưng bạn là sinh viên trình độ trên 12/12, bao nhiêu giờ học Đạo Đức, Giáo Dục Công Dân, trả thầy trả cô rồi sao? Sao mà vô tâm quá, bạn ơi!
Đò qua sông để đón chúng tôi, vì chúng tôi có hẹn trước với chú chủ đất để đi xem đất trại. Bạn chen ngang trước mặt chúng tôi và đòi phải chở các bạn qua trước vì các bạn là “nòng cốt” (?!). Khi tôi nói nhỏ “xin lỗi cho mình qua”, bạn không ngần ngại nhìn tôi bằng ánh mắt khinh khi không giấu giếm. Sao vậy bạn ơi?! Tôi không để bụng ánh mắt của bạn, tôi chỉ gợn buồn bởi sống là để yêu thương.
Cắm trại là để về lại với thiên nhiên. Cắm trại là để gạt bớt những tiện nghi vật chất để đến gần nhau hơn. Bạn chuẩn bị một dàn loa khủng và những bài nhạc dance đang hiện hành để… tra tấn nhau và cả những người khác. Người bạn tôi chợt nói nửa như đùa nửa như thật “Cũng hên một tháng nữa mình mới cắm trại”. Quả các bậc đàn anh không sai khi nói “đưa trẻ về với thiên nhiên để trẻ bộc lộ tánh khí và là một phương pháp hiệu quả của nhà giáo dục”, giờ thì tôi hiểu, không chỉ để trẻ bộ lộ tánh khí đâu!
Ra về với chút bộn bề trong lòng, tự nhủ những chuyện mình thấy chỉ là số ít, lâu lâu mới gặp. Chuyến xe lắc lư rất “buýt” đưa chúng tôi về lại nội thành, về lại phố thị đông đúc, bắt đầu lại vẽ ra những kế hoạch, tôi mong mai này em tôi lớn lên và trở thành những công dân có ích cho xã hội.
Tôi mong em thật thà, tận tâm, và trong sạch, em nhé!
-Tâm Vũ-



